Рабочая программа дисциплины «Современный коми язык. Словообразование. Морфология» (стр. 4 )

I ЮКÖН. ПЫРТАНА

1 тема. Морфология - кыв формаяс туялысь наука. Сылöн велöдантор да могъяс. Подув понятиеяс да туялан методъяс. Морфология мукöд кыв туялысь наукаяс пöвстын: морфология да лексикология; морфология да синтаксис; морфология да кывартмöм; морфемика да морфонология. Грамматика туялысь дисциплинаяслöн йитöдъяс.

1 темалöн мог – сетны öтувъя видзöдлас морфология вылö, кыдзи лингвистика дисциплина вылö, коді туялö коми кывлысь пытшкöсса тэчассö, кыв формаяслысь системаяссö, кывсикасъяссö да налöн сисстемнöй вежласьöмъяссö; сылöн веладанторнас лоö торъякыв сылöн став грамматика формаяс öтвылысь босьтöмöн. Тöд вылö колö уськöдны школаын коми кыв кузя босьтöм тöдöмлунъяс, видзöдлыны на вылö выльногöн.

Студент должен тöдны: морфологиялысь велöдантор да могъяс; сылысь юкöнъяссö да подув понятиеяссö; морфологиялöн мукöд кыв туялысь (лексикология, синтаксис, кывартмöм) наукаяскöд йитöдъяссö.

Студент должен кужны аддзыны колана литература морфология да кывартмöм кузя да конспектируйтны сійöс.

Быть лыддьöм вылö литература:

1. Öнія коми кыв. Морфология / , , / Под ред. . – Сыктывкар: Коми кн. изд., 2000. – 542 с. – С. 3-10.

Содтöд лыддьöм вылö литература:

1. Морфология // Коми язык. Энциклопедия / Отв. ред. . - М.: Изд-во ДиК, 1998. - 607 с. – С. 271.

Темаысь 1 практическöй удж

Морфология кыдз наука, сылöн велöдантор да могъяс. Морфологиялöн мукöд кывтуялан наукаяскöд йитöд. Коми кыв морфология туялан историяысь (2 час).

Практическöй заняте дырйи уджъяс вöчöм:

Удж. Вочавидзны юалöмъяс вылö да обсудитны найöс студентъяскöд:

- Мый сійö морфологияыс?

- Мый лоö морфологиялöн велöданторйöн?

- Тöдчöдöй морфологиялысь инсö мукöд кывтуялан каукаяс пöвстысь.

- Тöдчöдны морфологияысь понятийнöй аппаратсö.

- Кутшöм методъясöн туялöны öнія морфология?

- Тöдчöдны коми кывлысь пытшкöсса тэчассö.

- Тöдчöдны коми кыв морфология историяысь.

Студентъяслöн асшöр удж

Асшöра видлалöм-донъялöм вылö вöзъян тема:

Морфология кыдз наука (2 час).

Студентъяслöн асшöр уджысь контроль форма да методъяс

Велöдысьлöн индöд серти велöдчан небöгъясöн асшöра уджалöм практикаа метод (абу аудиторнöй).

Удж форма: Велöдчан небöгъясысь тема материалöн тöдмасьöм, лекция конспектъяс видлалöм-велöдöм да донъялöм.

Вöчöм уджыс видлавсьö-донъявсьö студентъяскöд вомгора öттшöтшъя уджын темаысь 1 практическöй занятие дырйи, а сідзжö экзамен дырйи тема серти юалöм вылö вочавидзигöн.

Асшöра велöдöм вылö вöзъян литература

1. Öнія коми кыв. Морфология / , , / Под ред. . – Сыктывкар: Коми кн. изд., 2000. – 542 с. – С. 3-10.

2. Морфология // Коми язык. Энциклопедия / Отв. ред. . - М.: Изд-во ДиК, 1998. - 607 с. – С. 271.

II ЮКÖН. МОРФЕМИКА

Морфемика велöдöмын уджтасын тöдчöдöма нёль тема, кодъяс шымыртöны став юалöмсö, мый инмö торъякывлысь тэчасногсö (структурасö) видлалöмлы. Найöс лöсьöдöма сэтшöм ногöн, медым пыртöдны студентöс проблематикаö прöстджык тшупöдсянь – сьöкыдджыкö, торъякывлысь структура элементъяс видлалöмсянь – кыв типологияö.

1 тема. Морфемика кыдз наука, сылöн велöдантор да могъяс. Коми кывлöн морфемнöй состав. Морфема йылысь понятие. Морфемаяслöн сикасъяс. Морфемаяс костса системнöй йитöдъяс йылысь: абутöм морфемаяс, асшöр да абу асшöр морфемаяс, öти - уна вежöртаса морфемаяс, зумыд да вежласян морфемаяс. Грамматическöй синонимия да омоморфемия

1 темалöн мог – тöдчöдны морфемикалысь кыдз лингвистика дисциплиналысь инсö, сылысь велöданторсö да могъяссö, восьтны коми кывлысь морфемнöй системасö, петкöдлыны аслыспöлöслунсö да торъяланлунсö роч флективнöй кывкöд орччöдöмöн.

Тайö тема кузя студент должен тöдны морфема йылысь понятие (абутöм морфем тшöтш), коми кывйын морфема сикасъяс, на костса системнöй йитöдъяс; коми квыйын грамматика синонимия да омоморфемия паськалöм.

Студент должен кужны торйöдны кывъяс морфемаяс вылö, тöдчöдны сикасъяссö да налысь характеристикаяссö (кыввежлалан, формаартмöдан, кывартмöдан; асшöр да абу асшöр морфемаяс, öти - уна вежöртаса морфемаяс, зумыд да вежласян морфемаяс и с. в.).

Быть лыддьöм вылö литература:

1. Öнія коми кыв. Морфология / , , / Под ред. . – Сыктывкар: Коми кн. изд., 2000. – 542 с. – С. 155-205.

Содтöд лыддьöм вылö литература:

1. Современный коми язык: Учебник для высших учебных заведений. В 2-х ч. / Под ред. . Ч. I. Фонетика, лексика, морфология. - Сыктывкар, 1955. - 312 с. – С.11-119.

2. Цыпанов омоморфем в коми языке. Сыктывкар, 1988. 32 с. (Научные доклады / Коми науч. центр УрО Рос. АН; вып. 182).

Темаысь 1 практическöй удж

Морфемика кыдз наука, сылöн велöдантор да могъяс. Торъякывъяслöн морфема тэчас. Морфема вежöртасъяс тöдчöдöм: кыввора, грамматикаа да кывартмöдан. Функция боксянь морфемаяс видлалöм, найöс тöдчöдöм: кыв артмöдан, кыв вежлалан, форма артмöдан (2 час).

Практическöй заняте дырйи уджъяс вöчöм:

1 удж. Вочавидзны юалöмъяс вылö да обсудитны найöс студентъяскöд:

- Мый сійö морфемикаыс?

- Мый лоö морфемика кыдз торъя наукалöн велöданторйöн да могöн?

- Мый сійö морфемаыс? Тöдчöдöй сылысь сикасъяссö.

- Тöдчöдöй морфемаяслысь функциясö да вежöртассö.

2 удж. Сетöм торъякывъяс юклыны морфемаяс вылö да тöдчöдны вежöртассö.

Ноксьыны (керка гöгöрыс), ошкыштіс (бур уджысь), отсöгтöгыс (сьöкыд), лыддянтор, пасйöдъяссö, чöскыдджык (сёян), котраліганыс, йизьöмаöсь, бордъясыс.

3 удж. «Коми кыв морфологияысь практикум» велöдчан небöгысь практика удж вöчöм (7 удж, 12 л. б.). Видлавны торъякывъяссö да тöдчöдны керöм-мунанног петкöдлысь морфемаяс, гöгöрвоöдны керöмыслысь грамматика вежöртассö.

Темаысь 2 практическöй удж

Торъякывъяслöн морфема тэчас. Морфемаяскостса системнöй йитöдъяс. Морфемаяс системнöй йитöдъяс серти сикасалöм: асшöр/йитöда, зумыд/вежласяна, функциональнöй нагрузка серти (моносемантичнöй/полисемантичнöй. Грамматическöй омоним да синоним. Омоморемаяс торйöдöм, фонетика öткодь тэчаса суффиксъяслысь вежöртассö тöдчöдöм (2 час).

Практическöй заняте дырйи уджъяс вöчöм:

1 удж. Вочавидзны юалöмъяс вылö да обсудитны найöс студентъяскöд:

- Мый сійö морфемаыс, морфыс? Кутшöм торъялöмъяс?

- Тöдчöдöй морфемаяскостса системнöй йитöдъяссö.

- Мый сійö асшöр/йитöда, зумыд\вежласяна морфемаыс? Кыдзи сійöс торйöдны?

- Мый сійö лексическöй да грамматическöй омонимъяс да синонимъяс?

2 удж. «Коми кыв морфологияысь практикум» велöдчан небöгысь практика удж вöчöм (2 удж, 10 л. б.). Видлавны торъякывъяссö тэчасног боксянь да тöдчöдны кыввуж сикассö: йитöда либö асшöр. Вайöдны öтвужъя мукöд кывъяс.

3 удж. «Коми кыв морфологияысь практикум» велöдчан небöгысь практика удж вöчöм (3 удж, 10 л. б.). Видлавны торъякывъяссö тэчасног боксянь да тöдчöдны кыввуж сикассö: зумыд либö вежласяна. Гöгöрвоöдны öткодь кыввужъя мукöд торъякывъяс вайöдöмöн.

4 удж. Сетöм торъякывъяс серти тöдчöдны, кор лоöны морфемаясыс грамматическöй омонимъясöн:

-а: кепыся, гозъя, козъя (вöр), тувсовъя, школа, лызя (морт), лöня, сьöла, ручка, öнія, уджала, гöра-кöдза;

-öд: сюмöд, дасöд, гежöд, утйöд, вöрöд, эжöд, сьöд, васöд, платтьööдны, сынöд, мукöд, гöрöд, нуöд.

Студентъяслöн асшöр удж

Асшöра видлалöм-донъялöм вылö вöзъян тема:

Морфемаяс боксянь торъякывъяс видлалöм, налысь вежöртас тöдчöдöм (10 час).

Студентъяслöн асшöр уджысь контроль форма да методъяс

Велöдысьлöн индöд серти велöдчан небöгöн асшöра уджалöм практикаа метод (абу аудиторнöй).