Основная образовательная программа (стр. 16 )

S: Агъач юй, таш жол, темир сенек дегенча сёз тутушланы бойсуннган сёзлери нени белгилегенлери:

+: затны неден этилгенин

-: адамны къайры баргъанын

-: адамны къайдан келгенин

-: затны тюрсюнюн

-: затны ёлчемин

I:

S: Къарачай-малкъар тилде ### , аналитика эм аналитика-синтетика болушла боладыла.

+:синтетика

I:

Q: Болушланы тюз тизмелери

1. Баш болуш

2. Иеликчи болуш

3. Бериучю болуш

4. Тамамлаучу болуш

5. Орунлаучу болуш

6. Башлаучу болуш

Вопросы для коллоквиума по 1-ой контрольной точке:

1. Сёзню грамматика магъанасы эм грамматика категория.

2. Бусагъатдагъы тил билимде атны болуш категориясыны юсюнден жюрюген оюмла.

3. Болушланы форма-магъана жаны бла тинтиу.

4. Къарачай-малкъар тилде синтетика эм аналитика болушла.

5. Грамматика болушланы бирси болушладан энчиликлери.

6. Тил билимде тюрк тилледе ненча болуш болгъаныны юсюнден тюбеген даулашла.

7. Бирча формалы болушланы бир бирден айырыу.

8. Иели эм иесиз атланы болушлада тюрлениулери.

9. Баш болуш, аны морфология эм магъана жаны бла энчиликлери.

10. Баш болушну синтаксис къуллукълары. Айтымны магъана жаны бла тинтиуде баш болушну оруну.

Вопросы для коллоквиума по 2-ой контрольной точке:

1. Иеликчи болуш, аны морфология эм магъана жаны бла энчиликлери.

2. Иеликчи болушну синтаксис къуллукълары.

3. Иеликчи болушну айтымда субъектни, атрибутну эм предикатны къуллукъларында келиую.

4. Бериучю болуш, аны морфология эм магъана жаны бла энчиликлери.

5. Бериучю болушну синтаксис къуллукълары, айтымны магъанасын ачыкълауда оруну.

Вопросы для коллоквиума по 3-й контрольной точке:

1. Тамамлаучу болуш, аны морфология эм магъана жаны бла энчиликлери.

2. Тамамлаучу болушну баш синтаксис къуллукълары, айтымны магъанасын ачыкълауда оруну.

3. Орунлаучу болуш, аны морфология эм магъана жаны бла энчиликлери.

4. Орунлаучу болушну синтаксис къуллукълары, айтымны магъанасын ачыкълауда оруну.

5. Башлаучу болуш, аны морфология эм магъана жаны бла энчиликлери.

6. Башлаучу болушну синтаксис къуллукълары, айтымны магъанасын ачыкълауда оруну.

7. Болуш формаланы бла сонгура бирлешлени араларында синонимлик.

8. Сонгура бирлешлени къарачай-малкъар тилде къаллай грамматика магъаналаны билдиргенлери.

Перечень вопросов для самостоятельной работы:

1. Къарачай-малкъар тилни грамматикаларында болушланы юслеринден тюбеген оюмла.

2. илму ишлеринде болушланы проблемалары.

3. ишлеринде болушланы синтаксисни кёзюнден тинтиу.

4. илму ишлеринде болушланы форма-магъана жаны бла тинтилиулери (айтымны синтаксис къурулушу бла байламлы).

5. илму ишлеринде орун магъаналы болушланы тинтилиулери.

6. илму ишлеринде болушланы фразеологиялы синтаксис ёлчеуледе къуллукъларыны тинтилиулери.

7. Синтетика болушла.

8. Аналитика болушла.

9. Аналитика-синтетика болушла.

Перечень вопросов для экзамена:

1. Сёзню грамматика магъанасы эм грамматика категория.

2. Бусагъатдагъы тил билимде атны болуш категориясыны юсюнден жюрюген оюмла.

3. Болушланы форма-магъана жаны бла тинтиу.

4. Къарачай-малкъар тилде синтетика эм аналитика болушла.

5. Грамматика болушланы бирси болушладан энчиликлери.

6. Тил билимде тюрк тилледе ненча болуш болгъаныны юсюнден тюбеген даулашла.

7. Бирча формалы болушланы бир бирден айырыу.

8. Иели эм иесиз атланы болушлада тюрлениулери.

9. Баш болуш, аны морфология эм магъана жаны бла энчиликлери.

10. Баш болушну синтаксис къуллукълары. Айтымны магъана жаны бла тинтиуде баш болушну оруну.

11. Иеликчи болуш, аны морфология эм магъана жаны бла энчиликлери.

12. Иеликчи болушну синтаксис къуллукълары.

13. Иеликчи болушну айтымда субъектни, атрибутну эм предикатны къуллукъларында келиую.

14. Бериучю болуш, аны морфология эм магъана жаны бла энчиликлери.

15. Бериучю болушну синтаксис къуллукълары, айтымны магъанасын ачыкълауда оруну.

16. Тамамлаучу болуш, аны морфология эм магъана жаны бла энчиликлери.

17. Тамамлаучу болушну баш синтаксис къуллукълары, айтымны магъанасын ачыкълауда оруну.

18. Орунлаучу болуш, аны морфология эм магъана жаны бла энчиликлери.

19. Орунлаучу болушну синтаксис къуллукълары, айтымны магъанасын ачыкълауда оруну.

20. Башлаучу болуш, аны морфология эм магъана жаны бла энчиликлери.

21. Башлаучу болушну синтаксис къуллукълары, айтымны магъанасын ачыкълауда оруну.

22. Болуш формаланы бла сонгура бирлешлени араларында синонимлик.

23. Сонгура бирлешлени къарачай-малкъар тилде къаллай грамматика магъаналаны билдиргенлери.

24. Къарачай-малкъар тилни грамматикаларында болушланы юслеринден тюбеген оюмла.

25. илму ишлеринде болушланы проблемалары.

26. ишлеринде болушланы синтаксисни кёзюнден тинтиу.

27. илму ишлеринде болушланы форма-магъана жаны бла тинтилиулери (айтымны синтаксис къурулушу бла байламлы).

28. илму ишлеринде орун магъаналы болушланы тинтилиулери.

29. илму ишлеринде болушланы фразеологиялы синтаксис ёлчеуледе къуллукъларыны тинтилиулери.

30. Къарачай-малкъар тилде синтетика болушла.

31. Къарачай-малкъар тилде аналитика болушла.

32. Къарачай-малкъар тилде аналитика-синтетика болушла.

Системно-семантическая характеристика словарного состава карачаево-балкарского языка

Образцы тестов по дисциплине:

I:

S: «Алыргъа-берирге» деген антонимлени неден къуралгъанлары:

-: этимсыфат

-: этим ат

-: этимча

+: инфинитив

I:

S: «Алмаш» (тилни кесген) деген быллай калькады:

-: сёз къураучу

+: магъана

-: жарым калька

-: бири да тюйюлдю

I:

S: «Чалкъы» деген сёз быллай регионализмди:

-: фонетика

+: морфология

-: лексика

-: лексика-семантика

I:

S: Магъаналары бир-бирге чюйре келген сёзле:

-: омонимледиле

-: синонимледиле

-: омофонладыла

+: антонимледиле

I:

S: «Терезени кёзю» деген юлгю

-: сёзню тюз магъанасыды

+: сёзню кёчюу магъанасыды

-: сёзню фразеология магъанасыды

-: башха тилден келген калькады

Вопросы для коллоквиума по 1-ой контрольной точке:

1. Къарачай-малкъар тилни лексикасында парадигматика байламлыкъла.

2. Ономатема эм синтагма сёзле.

3. Семаланы тюрлюлери: категория-грамматика, лексика-грамматика, категория-лексика, потенциал эм башхала.

4. Лексикада компонент анализ.

5. Сёз оппозицияла эм аланы тюрлюлери.

6. Омонимле эм аланы тюрлюлери: лексика эм лексика-грамматика омонимле.

7. Омонимлени стиль жаны бла хайырланылыулары.

Вопросы для коллоквиума по 2-ой контрольной точке:

1. Синонимле эм аланы тюрлюлери.

2. Бир тамырлы эм башха тамырлы синонимле.

3. Сёзлени синоним тизгинлери.

4. Синонимлени жаратылыуларына себеплик болгъан шартла.

5. Синонимлени стиль жаны бла хайырланылыулары.

6. Паронимле, аланы айырыу, стиль жаны бла хайырланылыулары.

7. Антонимлени къуралыу эм магъана жаны бла тюрлюлери.

8. Сёзлени антоним тизгинлери.

9. Антонимлени стиль жаны бла хайырланылыулары.

Вопросы для коллоквиума по 3-й контрольной точке:

1. Сёзлени тюрлю-тюрлю шартлагъа кёре къауумлау.

2. Сёзлени грамматика эм лексика-грамматика жаны бла къауумлагъа юлешиу.

3. Тилни кесеклери эм сёзлени лексика-семантика жаны бла къауумлау.

4. Синтагма сёз эм аны магъанасы.

5. Синтагма сёзлени компонент анализлерин бардырыу.

6. Сёзлени бир бирлери бла байланыуларыны баш жорукълары.

7. Кёп магъаналылыкъ - лексиканы баш энчиликлеринден бири.

8. Кёп магъаналы эм бир магъаналы сёзлени тинтиу энчиликлери.

9. Сёзлени лексика семантика тюрлюлери (вариантлары).

10. Кёп магъаналылыкъ бла омонимия.

11. Кёп магъаналылыкъ бла синонимия.

Перечень вопросов для самостоятельной работы:

1. Сёзлени жаратылыуларына кёре къауумлау.

2. Бек эрттеден жюрютюлген сёзле.

3. Башха тилледен алыннган сёзле.

4. Сёзлени кимле жюрютгенлерине кёре къауумлау.

5. Битеу халкъ жюрютген сёзле эм халкъны бир кесеги жюрютген сёзле.

6. Сёзлени къалай жюрютюлгенлерине кёре къауумлау.

7. Эркин жюрютюлген эм эркин жюрютюлмеген сёзле.

8. Эскирген эм жангы сёзле.

Перечень вопросов для зачета:

1. Къарачай-малкъар тилни лексикасында парадигматика байламлыкъла.

2. Ономатема эм синтагма сёзле.

3. Семаланы тюрлюлери: категория-грамматика, лексика-грамматика, категория-лексика, потенциал эм башхала.

4. Лексикада компонент анализ.

5. Сёз оппозицияла эм аланы тюрлюлери.

6. Омонимле эм аланы тюрлюлери: лексика эм лексика-грамматика омонимле.

7. Омонимлени стиль жаны бла хайырланылыулары.

8. Синонимле эм аланы тюрлюлери.

9. Бир тамырлы эм башха тамырлы синонимле.

10. Сёзлени синоним тизгинлери.

11. Синонимлени жаратылыуларына себеплик болгъан шартла.

12. Синонимлени стиль жаны бла хайырланылыулары.

13. Паронимле, аланы айырыу, стиль жаны бла хайырланылыулары.

14. Антонимлени къуралыу эм магъана жаны бла тюрлюлери.

15. Сёзлени антоним тизгинлери.

16. Антонимлени стиль жаны бла хайырланылыулары.

17. Сёзлени тюрлю-тюрлю шартлагъа кёре къауумлау.

18. Сёзлени грамматика эм лексика-грамматика жаны бла къауумлагъа юлешиу.

19. Тилни кесеклери эм сёзлени лексика-семантика жаны бла къауумлау.

20. Синтагма сёз эм аны магъанасы.

21. Синтагма сёзлени компонент анализлерин бардырыу.

22. Сёзлени бир бирлери бла байланыуларыны баш жорукълары.

23. Кёп магъаналылыкъ - лексиканы баш энчиликлеринден бири.

24. Кёп магъаналы эм бир магъаналы сёзлени тинтиу энчиликлери.

25. Сёзлени лексика семантика тюрлюлери (вариантлары).

26. Кёп магъаналылыкъ бла омонимия.

27. Кёп магъаналылыкъ бла синонимия.

Современные концепции тюркского языкознания

Образцы тестов по дисциплине:

I:

S: Тюрк тил билимде айтымны магъана жаны бла тинтиуню мурдорун ким салгъаны:

+:

-:

-:

-:

-:

I: