Методика проведения технологического контроля работы сооружений по очистке сточных вод (стр. 35 )

Биологиялық тазарту құрылыстарындағы тұнба биоценозының көріністі әртүрлілігі

10-қосымша

Сынамдарды іріктеу хаттамасының үлгісі

Кәсіпорынның толық атауы

Мекен-жайы, телефоны

Зертханалардың толық атауы: аккредиттеу куәлігінің № , қолданылу мерзімі

Зертхананың мекен-жайы, телефоны

Хаттаманың №_____

Зертханалық талдауға арналған сынамдарды іріктеу

Сынамдарды іріктеу күні мен уақыты

Сынамдардың іріктелген орын (объектінің атауы, суағарға немесе инженерлік коммуникациялардың сызбасына байланған сынам іріктеу нүңктесі; қажет болған жағдайда хаттамаға оқиғалы суреттер-сызбалар қоса беріледі)

Іріктелген сынамдардың түрі (табиғи, сарқынды су), сынамдардың үлгісі (бір жолғы, орташа тәуліктік)

Сынам іріктеуші (үлгісі, материал, ыдыс)

Сынамдар іріктелген склянкалар (склянкаға арналған №, ыдыс, материал склянкалар, іріктелген сынам көлемі)

1

2

3

Сынамдарды пломбалау тәсілдері

Сынам талдауды орындауға іріктелді (айқындауды талап ететін айқындалған ингредиенттерді санамалау)

Сынамдарды іріктеу жүргізілді (ТАӘ, лауазымы, қолы)

Мыналар қатысты:

Тапсырыс берушінің өкілі (ТАӘ, лауазымы, қолы)

Кәсіпорынның (объектінің) өкілі (күні, ТАӘ, лауазымы, қолы)

Сынамды зертханаға өткіздім ( күні, ТАӘ, лауазымы, қолы)

Сынамды алдым ( күні, ТАӘ, лауазымы, қолы)

11-қосымша

Сынамаларды іріктеу актісінің үлгісі.

Акт №________

өнеркәсіп орнының қалалық су бұрғыш желісіне бұрған сарқынды сулардың сынамдарын іріктеу

(үш данада толлтырылады; актінің нөмірі хаттаманың нөміріне сәйкес келеді)

Сынамдарды іріктеуді: кәсіпорын, зертхана жүзеге асырған, сынамдарды іріктеу рәсіміне арналған аккредитация куәлігінің №

___________________ қаласы 2011 жылғы «___»______________

Кәсіпорын ______________________________________________________________

(толық атауы)

Сынам іріктелген орын _____________________________________________________

(толық атауы)

Іріктелген уақыты:

басталуы: ______________час.__________________мин.

аяқталуы: ______________час.__________________мин.

Қоршаған ортаның температурасы ºС_____________________________

Қорғау_________________________________________________

(иә, жоқ)

Қорғаушылардың аты __________________________________________________

қорғаушының енгізген уақыты _____________________________________________

(іріктеуге дейін, іріктеуден кейін)

Склянканың шифры	Склянка (материал)	Тығын (материал)	Бақыланатын құрамдастар	Қорғау
1	2	3	4	5

Талдауға арналған сынамда _______________________________________________ жіберілді

(зертхананың толық атауы)

Қызмет берушінің өкілі Кәсіпорынның өкілі

(Т. А.Ә, лауазымы) (Т. А.Ә, лауазымы)

__________________________ __________________________

(қолы) (қолы)

20___ ж. «__»__________________ 20___ ж. «__»__________________

Сүргі соғылған сынам жеткізілді және орындауға қабылданды

20___ ж. «__»___________________ сағат ___________мин.

____________________ ___________________

_________________________________

(Т. А.Ә, лауазымы, қолы)

12-қосымша

Сынамдарды іріктеу басқармасының құжатталған рәсімі

Рет №	Рәсім	Жауапты орындаушы	Құжаттық растау
1	С ынамдарды тіркеу	Сынаміріктеушілер (немесе сынам іріктеуді жүзеге асыратын операторлар, лаборанттар, химиктер)	Бекітілген үй-жай, сынамдарды тіркеу журналы, сынамдарды іріктеу хаттамасы, актілері
2	С ынамдарды іріктеуге дайындық		Сынамдарды іріктеу нұсқаулығы
2.1	Ыдыстар мен аспаптарды сұрыптау, іріктеу әдістерін таңдау, сынамдарды қорғау үшін реактивтерді дайындау	Пробоотборщик	Өзгерістерді орындау әдістері
2.2	Ыдыстардың тазалығын таңдап бақылау (күмәнді ыдысьтар немесе әрбір 20-30-ші сыйымдылық ыдыстар бақылауға беріледі)		Ыдыстарды таңдап бақылау жазбасы
2.3	Аспаптарды бақылау (фильтровальды қондырғы, араластырғыш, батометрлер және өзгелер)		Орындалған аспаптарды хаттамаға жазу
3	Сынамдарды іріктеу, қорғау		Әдістемеден, іріктеу актісінен көшірме, сынамдарды іріктеу хаттамасы
4	Тасымалдау		Тасымалдау мерзімі хаттамада көрсетіледі
5	Талдауға жіберу		Талдауға қабылданған сынамдар жұмыс журналына тіркеледі

13-қосымша

Сынамдарды іріктеу, өлшемдерді орындау, сапаны бақылау процестерінің өзара байланыс сызбасы

14-қосымша

Нормативтік құжаттар

1. Қазақстан Республикасының 2003 жылғы 9 шілдедегі Су кодексі.

2. Қазақстан Республикасының 2007 жылғы 9 қаңтардағы Экологиялық кодексі.

3. Қазақстан Республикасының Тұрғын үй-коммуналдық шаруашылығын жаңғырту және дамытудың 2020 жылға дейінгі бағдарламасы// Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2010 жылғы 1 қарашадағы № 000 қаулысымен бекітілген.

4. Елді мекендерді сумен жабдықтау және су бұру жүйелерін пайдалану ережесі// Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2009 жылғы 5 маусымдағы № 000 қаулысымен бекітілген.

5. Елді мекендердің сумен жабдықтау және су бұру жүйелерін техникалық пайдалану ережесің// Қазақстан Республикасы Ауылшаруашылығы министрлігінің 2009 жылғы 19 маусымдағы № 000 бұйрығымен бекітілген.

6. ҚНжәнеЕ 2.04.04.03-85 "Канализация. Сыртқы желілер және құрылыстар".

7. РНД 01.01.03-94 «Қазақстан Республикасы жер бетіндегі суларды қорғау ережесі»//Экология және биоресурстар министрі 27.06.1994 ж.

8. Тазарту құрылыстарының және сарқынды сулардағы тастанды жұмысына бақылпау жүргізу жөніндегі ұсыным. Қазақстан Республикасының Экология және биоресурстар министрлігі, 1994.

9. Өндірістік экологиялық бақылау бағдарламалары және өндірістік экологиялық бақылау нәтижелері бойынша есептілікке қойылатын талаптар бағдарламаларын келісу ережесін бекіту туралы. Қазақстан Республикасы Қоршаған ортаны қорғау министрінің 2007 жылғы 24 сәуірдегі бұйрығы.

10. Е;лді мекендердің су бұру жүйелеріне сарқынды суларды қабылдау ережесі. Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2009 жылғы 28 мамырдағы № 000 қаулысымен бекітілген.

11. Е;лді мекендердің су бұру жүйелеріне олардың тастанды алдындағы өндірістік сарқынды сулардың сынамдарын іріктеу жөніндегі әдістемелік нұсқаулықтары.

12. ҚР СТ ГОСТ Р . Су. Сынамдарды іріктеуге қойылатын жалпы талаптар.

Библиография

1. ГОСТ Р ИСО «Дәлдік (дұрыстық және прецизиондық) әдістері мен өлшеулердің нәтижелері» 1-6-бөлімдер.

2. ГОСТ 6709-72 «Тазартылған су. Техникалық жағдайлар».

3. Ресейдегі биотестілеу әдістерімен уыттылықты мемлекеттік және өндірістік бақылау — М.: Халықаралық ынтымақтастық үйі, 19б.

4. Аэротенктері бар құрылыстарда биологиялық тазарту процесін гидробиологиялық және бактериологиялық бақылау бойынша әдістемелік басшылыққа алынатын құрал. ПНД Ф СБ 14.1.77-96. - М., 19б.

5. Белсенді лай жіп тәрізді микроорганизмдерін гидробиологиялық бақылау бойынша әдістемелік басшылыққа алынатын құрал. ПНД Ф СБ 14.1.92-96. - М., 19б.

6. , , Аэротенктердегі өндірістік сарқынды суларды тазарту - М.: Стройиздат, 1973.

7. Қалалық канализацияны тазарту құрылыстарының жұмысын технологиялық бақылау әдісі - М.: Стройиздат, 1977.

8. Гидрохимия бойынша анықтамалық Internetfiles, 2000

9. Табиғи және сарқынды суларды өңдеу технологиясы. - М.: Стройиздат, 1979.

10. , , Суды бұру және сарқынды суларды тазарту. - М.: Стройиздат, 1996.

11. McCarty P. L., Beck L., Amant P. St. Biological denitrification of wastewater by addition of organic materials / Proc. Of the 24th Purdue Industrial Waste Conference. - Lafayette IN, 1969.

12. Henze M., Harremoës P., Jansen Jesla Cour, Arvin E. Wastewater Treatment Lyngby. - Autumn, 1996.

13. Walsh T. K., Behrman B. W., Weil G. W., Jones E. R. A Review of biological Phosphorus Removal Technology // Presented at the Water Pollution control Federation Annual Conf., October, 1983.

14. Wastewater Engineering Treatment, Disposal and Reuse. - McGraw - Hill, New York, 1991.

15. Банина і лайдың жағдайы бойынша суды тазартудың технологиялық процесін бағалау // Аэротенктердің фаунасы (Атлас). - Л.: Наука, 1984. – б. 24–31.

16. Банина і лайдың инфузория экологиясы // Теңіз экологиясы және терең суда еркін өмір сүретін қарапайымдар: Ғылыми еңбектердің жинағы. - Л.: Ғылым, 19–153-беттер.

17. Бараусова тегінің Vorticella (Peritricha Sessilina) бейімді өзгергіштігі // Теңіз экологиясы және терең суда еркін өмір сүретін қарапайымдар: Ғылыми еңбектердің жинағы. - Л.: Ғылым, 19–97-беттер.

18. , Жоғары жүктелімделген аэротенктердің және ұзын кезеңді аэрациясының аэротенктпер // Баяндама. Моск. о-ва Табиғат сынақшылары 1967–1968. - М., 19–90.

19. , , Алексеев қты раковинді амебтер және оларды зерделеу. – М.: Мәскеу университетінің баспасы, 19бет.

20. Жмур қ тазартылған құрылыстардың жұмысын бақылау кезінде флуорохромдарды қолдану // Мелиорациядағы және су шаруашылығындағы озық өндірістік және ғылыми-техникалық тәжірибе, енгізу үшін ұсынылған. Информ. ЦБНТИ жинақ. - М., 19–52-беттер.

21. Жмур і құрылыстарда сарқынды суларды тазартудың технологиялық және биохимиялық процестері - М.: АКВАРОС, 2003. – 512-бет.

22. Жмур і лайды гидрохимиялық бақылау жөніндегі әдістердің жиынақталымы: белсенлі лайдың массалық шоғырлануын, лайдың индексі, дымқыл шөгіндінің, белсенді лайдың күлділігін, лай бетіндегі судың мөлдірлігін айқындау. ФР 1.31.2008.04397, ФР 1.31.2008.04398, ФР 1.31.2008.04399, ФР 1.31.2008.04400 - М.: АКВАРОС, 2008. – 39-бет.

23. , Джикия қынды суларды биологиялық тазарту кезінде белсенді лайдың биотіршілік иелерінің ерекшелігі процестерін үйлестіру жолымен нитрификациялау және денитрификациялау// СЭВ елдерінің табиғи ортаның сапасын бақылаудың кешенді әдістері бойынша Симпозиумы: Баяндамалардың тезистері. - М., 19бет.

24. Курдс і лайда табылған қарапайымдыларды айқындау. - М.: ВНИИПКНефтехим, 1969. – 111-бет.

25. СССР коловраткасының фаунасы. - Л.:Ғылым, 1970. – 744-бет.

26. , , Биологиялық тазарту құрылыстарындағы белсенді лайдың индикаторлық организмдері // Ласталған сулардың өздігінен тазартылуы және биоиндикациясы. - М., 19–154-беттер.

27. , Теңіз суындағы микроорганизмдердің сапасын эпифлуоресценттік әдіспен айқындау үшін флуороскаминді қолдану // Микробиология. -1984. - шыққан. 53(–853-беттер.

28. Железобактериядағы хемосинтез туралы мәселеге// МикробиологияXXVI (–396-беттер.

29. Аэротенкті биологиялық тазарту құрылыстарында жедел гидробиологиялық бақылау жүргізу бойынша ұсыным - М.: СССР ЦБНТИ Су шаруашылығы министрлігі, 1987. – 27-бет.

30. Өндірістік сарқынды суларды тазартудың биохимиялық әдісі. - М.: Стройбаспа, 1967. – 140-бет.

31. Қайтарымды сулардың құрамындағы тастанды ластаушы заттар үшін өндірістік және мемлекеттік талдамалық бақылауға қойылатын талаптар. - М.: РФ Табиғат қорғау министрлігі, 1995. – 39-бет.

32. , Су қоймаларындағы бактериалдық әдіс туралы // СССР ҒА Ішкі сулардың биологиясы институтының еңбектері- 85–91-беттер.

33. Сулардың сапасын зерттеудің бір ізге түсірілген әдістері. Бөлім III. Суларды биологиялық талдау. - М., 1975. – 174-бет.

34. Сулардың сапасын зерттеудің бір ізге түсірілген әдістері. СЭВ мүше-елдерінің су шаруашылығы органдары басшыларының Кеңесі. Бөлім IV. Микробиологиялық әдістер. - М., 1985. – 269-бет.

35. Аэротенктердің фаунасы / редакциялаған. - Л.: Наука, 19с.

36. Banks C. J., Walker I. Sonication of activated sludge flocs and the recovery of their bacteria on solid media // Jour. Gen. Microbiol- P. 363–368.

37. Bowden W. B. A comparison of two direct-count techniques for enumerating aquatic bacteria // Appl. Envir. Microbiol- P. 1229–1232.

38. Chudoba J. et al. Control of activated sludge filamentous bulking. Experimental verification of a kinetic theory // Water Research2). - P. 91–195.

39. Cloete T. E., Stlyn P. L. A combined membrane filter-immunofluorescent technique for the in situ identification and enumeration of acinetobacter in activated sludge // Water Research8). - P. 961–969.

40. Curds C. K. Division rate and bacterial food supply as factors in the ecology of freshwater ciliates in activated sludge // Progress in Protozoology- P. 116.

41. Curds C. R. Theoretical study of factors influencing the microbial population dynamics of the activated-sludge process // Water Research P. 1269–1284.

42. Curds C. R., Cockburn A. Protozoa in biological sewage-treatment processes // Water Research). - P. 225–249.

43. Da-Hongli, Ganczarcryk J. Flow through activated sludge flocs // Water Research6). - P. 789–792.

44. Forster C. F. Waste water treatment as a fermentation process // J. Appl. Chem. Biotechnol4). - P. 288–294.

45. Pale E. R., Colwell R. R. Application of a direct microscopic method for enumeration of a substrate - responsive marine bacteria // Can. J. Microbiol- P. 1071–1075.

46. Pike E. B. Aerobic bacteria // Ecological aspects of used-water treatment. Vol. 1. The organisms and their ecology / Eds: C. R. Curds, H. A. Hawkes, London: Academic Press, 1975. - P. 1–63.

47. Stevenson L. H. A case for bacterial dormancy in aquatic systems // Microbiological Ecology— P. 127–133.

1 Окситенктер үшін лай өсімінің коэффициенті БПК-ны алып қою есебінен 0,25 (0,25 Lосв) дейін төмендейді.

1 Формула тек 0БТ-ны анықтау қиындағанда, талдау нәтижесі күмәнді болған жағдайда, сондай-ақ ОБТ-ның нәтижесін күтпестен жедел арада есептеулер жасау қажет болғанда ғана қолданылады.

[1] Сынамалар алу бір тәулік ішінде жүргізіледі: 1 сағат аралықпен бірінші күн сағат 8-ден бастап келесі күн сағат 7-ге дейін. Сағаттық сынамалар 200 см3 жеке бөтелкелерге тиісті жазбамен алындаы: түсетін су (сағ.8, сағ.9, сағ. 10,...), тазартылған су (сағ.8, сағ.9, сағ. 10,...),, мөлдірленген су (сағ.8, сағ.9, сағ. 10,...). Орта тәуліктік сынама дайындау үшін - барлық 24 сынаманы көлемі 5дм3 сыйымдылыққа құяды. Барлық талдау орта тәліктік сынамадан жасалады.

[2] Осы мақсат үшін түйіспелі резервуарлардан кейін сынаманы таалдауға жол берілмейді, өйткені қалдық хлордың 1,5 мг/дм3 құрамы негізгі анықтамалар үшін кедергі келтіреді..

Ұқсас метрологиялық және техникалық сипаттамалары бар қлшеу құралдарын,, қөмекші құрылғылар мен материалдарды пайдалануға рұқсат беріледі.

* Дәстүрлі индексті Cuba Кубо 1981 жылы табиғи қоғамдастықтың көріністі әртүрлілігін бағалау үшін ұсынған болатын ; оның салиқалы бөлігіне үлкен сезімталдық беру мақсатында белсенді лай организдерінің санын бөлу варияцияларын жаңғыртты.

* Биоценоздың одан әрі дамуы белсенді лай үлпектерінің дамуына, жақсы флокулируленген жағдайда қалыптасуына байланысты түрлердің топтасуымен сүйемелденеді. Бұл түрлер үлпектермен тікелей байланысты, олар сүйенеді, бекітіледі, сол бойынша жорғалайды және бактериялармен немесе үлпектерде өмір сүретін қарапайым заттармен қоректенеді. Осы таксондардың пайда болуы кезінде биологиялық тазартудың қамтамасыз етілуі туралы айтуға болады, егер лай бетіндегі сулардың мөлдір болуы үшін кем дегенде 12–15 см-ді құрайды.

* Кесте аэротенктері бар биологиялық тазартук құрылыстарында жедел гидробиологиялық бақылау жүргізу жөніндегі ұсыным бойынша жасалған. — М.: ЦБНТИ Су шаруашылығы мині СССР, 1987, жаңғыртылған, өзгертілген және толықтырылған