Монгол Улсын Их Хурлын долоо дахь удаагийн сонгуулиар байгуулагдсан Улсын Их Хурлын анхдугаар чуулганы 2016 оны 7 дугаар сарын 29-ний өдөр /Баасан гараг/-ийн нэгдсэн хуралдааны гар тэмдэглэл (стр. 19 )

Хамгийн наад талын жишээ гээд аваад үзэхэд эрүүл мэндийн дэвтэр нээлгэхэд өмнө нь 8 мянга байсан бол 46 мянга 600 болсон. Энэ жилийн хэмжээнд гээд аваад үзэхэд. Тэгэхээр мөн бас бид бүхэн энэ намынхаа мөрийн хөтөлбөрт оруулж байсан бас нэг зүйл бол энэ хөдөө байгаа иргэдийнхээ эрүүл мэндийн үзлэгийг доод тал нь жилдээ нэг удаа үнэ төлбөргүй үзлэгт хамруулъя гэдэг асуудлыг оруулж өгсөн байгаа. Нийт ард түмний талархлыг, дэмжлэгийг хүлээсэн ийм санал байгаа шүү. Тэгэхээр та бас энийг ажил хэрэг болгохын төлөө бас ажиллаарай.

Үүнтэй холбогдуулж бас нэг асуултыг бас танаас асууя. Ер нь энэ эрүүл мэндийн чиглэлээр үйл ажиллагаа явуулж байгаа хувийн хэвшлийг эрүүл мэндийн даатгалд хамруулах чиглэлээр бас таны байр суурь юу байгаа вэ?

Ингээд эцэст нь ер нь Монгол хүний эрүүл байлгах, эрүүл мэндийг хамгаалах чиглэлээр бас санал санаачилгатай ажиллаарай. Тэгээд танд ажлын өндөр амжилт хүсье. Баярлалаа.

М. Энхболд: - 82 дугаар микрофон. Нэр дэвшигч А. Цогцэцэг хариулт өгье.

А. Цогцэцэг: - Г. Тэмүүлэн гишүүндээ баярлалаа. Бас сайхан саналууд хэллээ. За хувийн хэвшил энэ улсын байгууллага гэж эрүүл мэндийн салбарыг ялгамааргүй байгаа юм. Энэ бол иргэн хүн өөрийнхөө Үндсэн хуулиараа хүлээгдсэн эмнэлэгт тусламж, үйлчилгээ авах, эмнэлгээ сонгох, эмчээ сонгох энэ үйлчилгээ бол өнөөдөр бас хуулиар заагдсан асуудал байгаа юм л даа. Тэгэхээр энэ дотор орж ирж байгаа зарим нэг хуулийн зөрчлүүд байгаад байгаа юм. Энийг арилгах тал дээр маш яаралтай ажиллана гэж ингэж бодож байгаа юм. Тухайлбал, одоо эрүүл мэндийн даатгалыг өнөөдөр хувийн эмнэлэгт үйлчлэхгүй. Тэгэхээр хувьсгалын эмнэлэгт үйлчилдэг гэдэг асуудал бол энэ улсын зөвхөн байгууллага биш. Энэ иргэний асуудал. Иргэн өөрөө эрүүл мэндийн даатгалтай л бол аль эмнэлэгт даатгалаар үйлчлүүлэх ёстой. Тэгээд энэ дээр даатгалын энэ хөнгөлөлтийг бол жишээлбэл хуулийн гажуудал юу байна вэ гэхээр зэрэг өнөөдөр магадлан итгэмжлэгдсэн эмнэлэг эрүүл мэндийн даатгалыг авна гэж байгаа юм. Гэтэл эрүүл мэндийн даатгалаа магадлан итгэмжлэгдсэн байгууллагууд нь сонгон шалгаруулалт 2 жилд нэг удаа явдаг гээд Эрүүл мэндийн даатгалын хууль дээр бичсэн байгаа.

Тэгэхээр зэрэг 2 жил тэр тухай сонгон шалгаруулалт явсан бол 2 жил хүлээх нь ээ дээ. Тэгэхээр 2 жил тэр эмнэлгээр үйлчлүүлж байгаа улсууд бол хохироод өөрийнхөө хармаанаас эрүүл мэндийн даатгалыг төлөх болж байгаа юм.

Тэгэхээр эрүүл мэндийн даатгал төлөхийн ач холбогдол юу юм бэ гэдэг асуудал л гарч ирж байгаа юм л даа. Тэгэхээр хүний хармаанаас нь биш. Тийм ээ. Одоо иргэдийн хармаанаас их хэмжээний мөнгө гараад л байх юм бол энэ эрүүл мэндээ алдсанаасаа болоод юм уу, эрүүл мэндийнхээ тусламж үйлчилгээгээ авахдаа хүмүүс одоо тодорхой хэмжээгээр эдийн засгийн хямралд ороод байгаа. Тэгэхээр энэ байдлыг таслан зогсоохын төлөө ажиллана. Эрүүл мэндийн даатгалын хуультай. Эрүүл мэндийн даатгалын байгууллагатай. Засгийн газартайгаа хамтарч ажиллахад энэ асуудлыг шийдчих боломжтой гэж үзэж байгаа. Баярлалаа.

М. Энхболд: - Ж. Энхбаяр гишүүн асуулт тавьж, үг хэлье.

Ж. Энхбаяр: - Юуны өмнө ямар нэгэн улс төргүй томилгоо болж байгаад их баяртай байна. Эрүүл мэндийн салбарт эмч хүний гарт энэ салбарыг бүрэн өглөө. Тэгэхээр би нийт эрүүл мэндийн салбарынханд хандаж хэлэх гэж байна. Та бүхэн маань энэ сайдаа дэмжээд, энэ мэргэжлийнхээ салбарыг өөд нь босгож ард түмнийхээ өмнө өргөсөн тангарагтаа үнэнч байж ард түмнийхээ эрүүл мэндийг сахин хамгаалах үйлст амжилт гаргахыг та нарт хүсч байна.

Ингэхийн тулд бид хэдэн зүйл хийх ёстой болж таараад байгаа юм. Нэгдүгээрт, салбараа зөв оношилмоор байна. Өнөөгийн нөхцөл байдал. Ний нуугүй хэлэхэд өнөөдөр эрүүл мэндийн салбарт үйлчлүүлж байгаа өвчтөн, үйлчлүүлэгч болон ажиллаж байгаа эмч, сувилагч, эрүүл мэндийн салбарынхан бүгд сэтгэл ханамжгүй байгаа. Яагаад энэ салбарын сэтгэл ийм унаад байна вэ гэдгийг зөв оношлох.

Бид жилдээ 500-гаас 600 сая доллар гадаадад эмчилгээнд Монголчууд зарцуулж байгаа. Яагаад үндэснийхээ эрүүл мэндийн системд монголчууд итгэхгүй байна вэ гэж. Энэ дээр бас зөв оношлогоо тавих ёстой.

Өнөөдөр амьдралын доройтлын нэг том шалтгаан бол өвчлөл болоод байна. Өвчлөл буюу эрүүл мэндийн үйлчилгээнд үзүүлж байгаа зардал, эм эмнэлгийн, эмийн материалд зарж байгаа зардал. Тэгэхээр ардын намын хөтөлбөрт эрүүл мэндийн даатгалын бие даасан системийг бий болгоно гэж амласан. Энийг эн тэргүүнд яаралтай хэрэгжүүлэх ёстой.

Хоёрдугаарт, томоохон амласан нэг зүйл юу вэ гэвэл бид 4 жилийн дотор багтаж 150 мянган элэгний В, С вирус бүхий иргэдээ бид бүрэн эмчилнэ. Өнөөдөр Монгол Улс өдөрт 7 хүнийг хорт хавдраар Монголчууд алдаж байгаа. Өдөр болгон 7 хүн. Үүнээс элэгний хорт хавдраар өдөрт 3-аас 4 хүн. За тэгээд дараа нь ходоодны хорт хавдар, умайн хүзүүний хорт хавдар, улаан хоолойн хорт хавдар гээд өвчин бол Монголчуудын том гамшиг болчихоод байгаа. Өрх гэрийн амьдралын доройтолд өвчин онцгой үүрэг гүйцэтгэж эхэлж байгаа.

Нөгөө талдаа бэлгийн замын халдварт өвчин үндсэндээ хяналтаас алдаж асар хүчтэй тэсрэлтийн байдалд явагдаж байгаа. 20 дугаар зуунд бид нар шийдвэрлээд эмчлээд чадсан байсан олон халдварт өвчин дэгдэж байгаа. Бид нар олон нярай алдаж байгаа. Энэ юутай холбоотой вэ гэвэл олон жил энэ салбарыг улс төржүүлж мэргэжлийн бус томилгоо хийж ирсэнтэй шууд холбоотой гэж олон нийт үздэг. Тийм учраас Ардын нам мэргэжлийн эмчийн гарт энэ салбарыг өглөө.

Тэгэхээр энэ том үүрэг хариуцлагыг та бүхэн маань үүрч үүргээ сайн биелүүлээрэй. Бид бүх талын дэмжлэг үзүүлж ажиллана гэж. Өнөөдөр эрүүл мэндийн салбарт эмч, сувилагчийн харьцаа алдагдсан байгаа. Нэг эмчид 3 сувилагч ногдох ёстой бол өнөөдөр нэг эмч, нэг сувилагч гэсэн харьцаатай. Сувилагчийн бодлогыг анхаарахгүй бол бид энэ салбарт ажиллах сувилагчийн дутагдалд ойрын үед орж болзошгүй. Эрүүл мэндийн салбарын мэргэжлийн техникийн ажилчид дутагдаад эхэлсэн.

Нөгөө талаар эрүүл мэндийн салбарын үр ашиг гэдэг юмыг маш сайн тооцохгүй бол үр ашиггүй олон тэрбум долларын зээл тусламж, хөрөнгө оруулалтууд, олон сая долларын үнэтэй тоног төхөөрөмж ашиглалтгүй байгааг орон нутгийн олон эмнэлэг, олон шатлалын эмнэлэг дээр харагддаг.

Тэгэхээр нэг, хоёр, гуравдугаар шатлалын эмнэлгийн үр ашигтай байдал, хоорондын одоо ажил үүргийн хуваарийг тодорхой болгохгүй бол шаардлагагүй хэвтэлт, шаардлагагүй үйл ажиллагаа нэлээн их үр ашиггүй зардлууд гарч байгаа гэдгийг бас хэлэхийг хүсч байна.

Тэгээд бид Ардын намын хамгийн том амлалт болсон “Элэг бүтэн Монгол” гэдэг томоохон хөтөлбөрийг Монголын ард түмэндээ амласан шүү. 150 мянган монгол иргэнийг элэгний энэ хорт өвчнөөс салгах ёстой. Улсын Их Хуралд “Элэг бүтэн Монгол” хөтөлбөрийг хэрэгжүүлэх лобби бүлэг байгуулж байгаа гэдгээ бас энэ дашрамд мэдэгдэж байна. Энд хамтран ажиллах Улсын Их Хурлын гишүүдийг урьж байгаа. Амлалт хатуу, тодорхой.

Тэгэхээр энийг хэрэгжүүлэхийн тулд бид эрүүл мэндийнхээ салбартай, яамтайгаа нягт хамтран ажиллах болно. Тэгээд Монголын эмч нар юу чаддаг гэдгээ та бүхэн маань бас ард түмэндээ харуулаарай.

Дахин хэлье. Эрүүл мэндийн салбарынхны гарт энэ салбарыг өглөө шүү. Тэр их үүрэг хариуцлагыг сайн даагаарай. Танд ажлын амжилт хүсье.

М. Энхболд: - Ж. Энхбаяр гишүүн үг хэллээ. А. Сүхбат гишүүн асуулт тавьж үг хэлье.

А. Сүхбат: - За баярлалаа. Энэ удаагийн сайд нарын томилгоонд 4 нэр дэвшигчдээ би бас амжилт хүсч, баяр хүргэмээр байна. Мэргэжлийн Засгийн газар гэдэг тодотголтойгоо яв цав нийцсэн ийм л томилгоо болж байна гэж үзэж байна.

Өнөөдөр ажлаа мэддэг олон жилийн туршлагатай, мэргэжлийн, мэргэшсэн гэдэг утга орж ирж байна гэж ойлгож байгаа. Нөгөөтэйгүүр энэ Засгийн газар, Засгийн газрын гишүүн 15 сайд, газрын сайд Төв аймгийн Засгийн газар болчихлоо гэж Б. Пүрэвдорж гишүүн бас нэлээн дэгэсхэн яриад байх шиг байна. Энэ 15 сайд дотор чинь Төв аймгийн гэсэн тодотголтой нэг ч хүн байхгүй байна шүү дээ. Тэгэхээр бас ард түмэнд зөв ойлголт өгөх үүднээс ингэж хамаагүй ярьж болохгүй юм аа гэж ингэж бодож байна.