124-бап. Преференцияларды қолдану
1. Преференцияларды қолдану мынадай әдiстердiң бiрi:
1) объект пайдалануға берiлгеннен кейiнгi шегерiм әдiсi;
2) объект пайдалануға берiлгенге дейiнгi шегерiм әдiсi бойынша жүзеге асырылады.
2. Объект пайдалануға берiлгеннен кейiнгi шегерiм әдiсiн қолдану преференция объектiлерiнiң осы Кодекстiң 125-бабының 2 және 3-тармақтарына сәйкес айқындалған бастапқы құнын пайдаланудың алғашқы үш салық кезеңi iшiнде тең үлеспен немесе пайдалануға беру жүзеге асырылған салық кезеңiнде бiржолғы шегерiмге жатқызуды бiлдiредi.
3. Объект пайдалануға берiлгенге дейiнгi шегерiм әдiсiн қолдану преференция объектiлерiн салуға, өндiруге, сатып алуға, монтаждауға және орнатуға жұмсалған шығындарды, сондай-ақ өндiрiстiк мақсаттағы ғимараттар мен құрылыстар, машиналар мен жабдықтар пайдалануға берiлгенге дейiн осындай шығындар iс жүзiнде жүргiзiлген салық кезеңiнде оларды реконструкциялауға, жаңғыртуға жұмсалған келесi шығыстарды шегерiмге жатқызуды бiлдiредi.
4. Егер преференциялар қолданылған өндiрiстiк мақсаттағы ғимараттар мен құрылыстар, машиналар мен жабдықтар пайдалануға берiлген салық кезеңiнен кейiнгi үш салық кезеңi iшiнде мына жағдайлардың бiрiнде:
1) салық төлеушi осы Кодекстiң 123-бабының 2-4-тармақтары ережелерiнiң бұзылуына жол берсе;
2) преференцияларды қолданған салық төлеушi немесе мұндай салық төлеушi қайта ұйымдастырылған жағдайда оның құқық мирасқоры осы Кодекстiң 123-бабының 6-тармағы ережелерiнiң кез келгенiне сәйкес келетiн жағдай туындаса, преференциялар қолданылған кезiнен бастап жойылады және салық төлеушi олар қолданылған әрбiр салық кезеңi үшiн преференциялар сомасына шегерiмдердi азайтуға мiндеттi.
125-бап. Преференция объектiлерiн салықтық есепке алу
ерекшелiктерi
1. Егер осы бапта өзгеше белгiленбесе, салық төлеушi преференция объектiлерiн, сондай-ақ өндiрiстiк мақсаттағы ғимараттар мен құрылыстарды, машиналар мен жабдықтарды реконструкциялауға, жаңғыртуға жұмсалған келесi шығыстарды есепке алуды солар бойынша преференциялар қолданылған өндiрiстiк мақсаттағы ғимараттар мен құрылыстар, машиналар мен жабдықтар пайдалануға берiлген салық кезеңiнен кейiнгi үш салық кезеңi iшiнде тiркелген активтерден бөлек жүзеге асырады.
Преференция объектiлерi және өндiрiстiк мақсаттағы ғимараттар мен құрылыстарды, машиналар мен жабдықтарды реконструкциялауға, жаңартуға жұмсалған келесi шығыстар преференциялар қолданылған әрбiр объект бойынша ескерiледi.
2. Негiзгi құрал болып табылатын преференциялар объектiсiнiң бастапқы құнына салық төлеушi осы объект пайдалануға берiлген күнге дейiн шеккен шығындар қосылады. Мұндай шығындарға объектiнi сатып алуға, оны өндiруге, салуға, монтаждауға және орнатуға жұмсалған шығындар, сондай-ақ:
осы Кодекске сәйкес шегерiмге жатқызылуға жатпайтын шығындардан (шығыстардан);
олар бойынша салық төлеушiнiң осы Кодекстiң 100-бабының 6, 12, 13-тармақтары, сондай-ақ осы Кодекстiң баптары негiзiнде шегерiм жасауға құқығы болатын шығындардан (шығыстардан);
амортизациялық аударымдар шығындарынан (шығыстарынан);
бухгалтерлiк есепке алуда туындайтын және салық осы Кодекстiң 100-бабының 15-тармағына сәйкес салу мақсатындағы шығыс ретiнде қарастырылмайтын шығындардан (шығыстардан) басқа, халықаралық қаржылық есептiлiк стандарттарына және Қазақстан Республикасының бухгалтерлiк есеп пен қаржылық есептiлiк туралы заңнамасының талаптарына сәйкес оның құнын арттыратын басқа да шығындар жатады.
3. Осы Кодекстiң 116-бабы 1-тармағының 2) тармақшасында көрсетiлген актив болып табылатын преференциялар объектiсiнiң бастапқы құны осы Кодекстiң 118-бабының 9-тармағында көзделген тәртiппен айқындалады.
4. Солар бойынша преференциялар жойылған активтер осы Кодекстiң 116-бабы 1-тармағының ережелерiне сай болғанда пайдалануға берiлген күнiнен бастап тiркелген активтер болып танылады және осы Кодекстiң 117 және 118-баптарында көзделген тәртiппен осындай актив түрiне сәйкес келетiн топтың (кiшi топтың) құндық балансына қосылады.
5. Өндiрiстiк мақсаттағы ғимараттар мен құрылыстарды, машиналар мен жабдықтарды реконструкциялауға, жаңғыртуға жұмсалған келесi шығыстар бойынша преференциялар жойылған кезде мұндай шығыстар осы Кодекстiң 122-бабының 3-тармағында көзделген тәртiппен ескерiледi.
6. Преференциялар объектiсi осы баптың 4-тармағында көрсетiлгендерден басқа, преференциялар объектiсi пайдалануға берiлген салық кезеңiнен кейiнгi үш салық кезеңi өткен соң осы Кодекстiң 116-бабы 1-тармағының ережелерiне сай болғанда тiркелген актив болып танылады және осы Кодекстiң 117 және 118-баптарында көзделген тәртiппен осындай объект түрiне сәйкес келетiн топтың (кiшi топтың) құндық балансына қосылады.
§ 5. Туынды қаржы құралдары
126-бап. Жалпы ережелер
1. Хеджирлеу мақсатында немесе базалық активтi жеткiзу жолымен атқарылған кезде туынды қаржы құралын қолданған жағдайда туынды қаржы құралының салық есебi осы Кодекстiң 129, 130-баптарына сәйкес жүзеге асырылады.
2. Туынды қаржы құралдары бойынша залал осы Кодекстiң 136-бабына сәйкес айқындалады және осы Кодекстiң 129, 130-баптары ескерiле отырып, осы Кодекстiң 137-бабына сәйкес ауыстырылады.
127-бап. Свопты қоспағанда, туынды қаржы құралдары бойынша
табыс
1. Свопты қоспағанда, осы бапқа сәйкес айқындалатын түсiмдердiң шығыстардан асып түсуi туынды қаржы құралы бойынша табыс болып табылады. Салық есебiнiң мақсатында табыс туынды қаржы құралы орындалған немесе мерзiмiнен бұрын тоқтатылған кезде айқындалады.
2. Туынды қаржы құралы бойынша түсiмдер мәмiле мерзiмi iшiндегi, сондай-ақ орындалған немесе мерзiмiнен бұрын тоқтатылған күнгi аралық есеп айырысулар кезiнде осы туынды қаржы құралы бойынша алуға жататын (алынған) төлемдер болып табылады.
3. Туынды қаржы құралы бойынша шығыстар мәмiле мерзiмi iшiндегi, сондай-ақ орындалған немесе мерзiмiнен бұрын тоқтатылған күнгi осы туынды қаржы құралы бойынша аралық есеп айырысулар кезiнде төлеуге жататын (төленген) төлемдер болып табылады.
128-бап. Своп бойынша табыс
1. Түсiмдердiң шығыстардан асып түсуi своп бойынша табыс болып табылады, олар осы бапқа сәйкес айқындалады. Салық есебi мақсатында своп бойынша табыс есептi салық кезеңiнiң соңында айқындалады.
2. Своп бойынша түсiмдер есептi салық кезеңi iшiнде осы своп бойынша алуға жататын (алынған) төлемдер болып табылады.
3. Своп бойынша шығыстар есептi салық кезеңi iшiнде осы своп бойынша төлеуге жататын (төленген) төлемдер болып табылады.
129-бап. Хеджирлеу операциялары бойынша салық есебiнiң
ерекшелiктерi
1. Хеджирлеу – бағаның қолайсыз өзгеруi немесе хеджирлеу объектiсiнiң өзге де көрсеткiшi салдарынан болатын ықтимал залалды азайту мақсатында туынды қаржы құралдарымен жасалатын операциялар. Активтер және (немесе) мiндеттемелер, сондай-ақ көрсетiлген активтерге және (немесе) мiндеттемелерге немесе күтiлiп отырған мәмiлелерге байланысты ақша қаражатының ағындары хеджирлеу объектiлерi болып табылады.
2. Туынды қаржы құралдарымен жасалатын операцияларды хеджирлеу операцияларына жатқызудың негiздiлiгiн растау үшiн салық төлеушi салық декларациясын табыс еткен кезде осы операцияларды жасау хеджирлеу объектiсiмен жасалатын мәмiлелер бойынша ықтимал залалдардың (жете пайда алмаудың) мөлшерiн азайтуға алып келетiнiн (алып келуi мүмкiн екенiн) растайтын есеп-қисапты табыс етедi.
3. Хеджирлеу операциялары бойынша табыс немесе залал салық есебi мақсатында осы Кодекстiң хеджирлеу объектiсi үшiн айқындалған нормаларына сәйкес ескерiледi.
4. Хеджирлеу операциялары бойынша табыс немесе залал салық есебi мақсатында сол бойынша айқындалған салық кезеңiнде танылады.
130-бап. Салық есебiнiң базалық активтi жеткiзу жолымен
атқарылған кездегi ерекшелiктерi
1. Егер туынды қаржы құралын атқару базалық активтi сатып алу немесе өткiзу жолымен жүргiзiлсе, онда көрсетiлген базалық активтердi сатып алу немесе өткiзу нәтижесiнде төлеуге жататын (шеккен) шығыстар және алуға жататын (алынған) төлемдер туынды қаржы құралдары бойынша шығыстарға және түсiмдерге жатқызылмайды.
2. Осы баптың 1-тармағында көрсетiлген операциялардың түсiмдерi мен шығыстар салық есебi мақсатында осы Кодекстiң базалық актив бойынша табыстар мен шығыстарға қолданылатын нормаларына сәйкес ескерiледi.
§ 6. Табыстар мен шегерiмдердi түзету
131-бап. Жалпы ережелер
Түзету – осы Кодекстiң 132-бабында белгiленген жағдайларда есептi салық кезеңiндегi табыстың немесе шегерiмнiң мөлшерiн бұрын танылған табыстың немесе шегерiмнiң сомасы шегiнде ұлғайту немесе азайту.
132-бап. Табыстар мен шегерiмдердi түзету
1. Табыстар немесе шегерiмдер мынадай жағдайларда:
1) тауарларды толық немесе iшiнара қайтарғанда;
2) мәмiленiң шарттарын өзгерткенде;
3) сатылған немесе сатып алынған тауарлар, орындалған жұмыстар, көрсетiлген қызметтер үшiн бағаны, өтемақыны өзгерткенде;
4) бағадан жеңiлдiктер, сатудан жеңiлдiктер жасалғанда;
5) шарттың талаптарын негiзге ала отырып, өткiзiлген немесе сатып алынған тауарлар, орындалған жұмыстар, көрсетiлген қызметтер үшiн ұлттық валютамен төленуге тиiс сома өзгергенде;
6) ол бойынша табысты түзету осы баптың 2-тармағына сәйкес жүргiзiлетiн талапты есептен шығарғанда түзетуге жатады.
2. Табысты түзетудi салық төлеушi-кредитор:
заңды тұлғадан:
дара кәсiпкерден;
Қазақстан Республикасында қызметiн тұрақты мекеме арқылы жүзеге асыратын резидент емес заңды тұлғадан осындай тұрақты мекеменiң қызметiне қатысты талаптар бойынша талапты есептен шығарған кезде жүргiзедi.
Осы тармақта көзделген табысты түзету:
1) салық төлеушi-дебитор таратылған кезде оны тарату балансын бекiту күнiне салық төлеушi-кредитор талап қоймаған;
2) заңды күшiне енген сот шешiмi бойынша талап есептен шығарылған жағдайларда жүзеге асырылады.
Түзету бiр мезгiлде мынадай талаптарды сақтаған кезде:
1) талаптардың туындауын растайтын бастапқы құжаттар болғанда;
2) талап бухгалтерлiк есепте табысты түзету күнiне көрсетiлгенде не алдыңғы кезеңдердегi бухгалтерлiк есепте шығысқа жатқызылғанда (есептен шығарылғанда) жүргiзiледi. Табысты түзету есептен шығарылған талаптың және осындай талап бойынша бұрын танылған табыстың сомасы шегiнде жүргiзiледi.
Осы Кодекске сәйкес күмәндi деп танылған талаптарға осы тармақтың ережелерi қолданылмайды.
3. Табысты түзету талаптардың мөлшерiн оларды кәсiпорынның сатып алу-сату шарты бойынша мүлiктiк кешен ретiнде беруге байланысты азайтылған кезде жүргiзiлмейдi.
12-тарау. САЛЫҚ САЛЫНАТЫН ТАБЫСТЫ АЗАЙТУ ЖӘНЕ САЛЫҚ
ТӨЛЕУШIЛЕРДIҢ КЕЙБIР САНАТТАРЫН САЛЫҚ САЛУДАН БОСАТУ
133-бап. Салық салынатын табысты азайту
1. Салық төлеушiнiң салық салынатын табысты мынадай шығыс түрлерiне:
1) салық салынатын табыстың 3 процентiнен аспайтын жалпы сомасы мөлшерiнде:
нақты шеккен шығыстардың осы Кодекстiң 97-бабының 2-тармағында көзделген әлеуметтiк сала объектiлерiн пайдаланған кезде алуға жататын (алынған) табыстардан асып түскен сомасын;
коммерциялық емес ұйымдарға және қызметiн әлеуметтiк салада жүзеге асыратын ұйымдарға өтеусiз негiзде берiлген мүлiктiң құнын; Өтеусiз орындалған жұмыстардың, көрсетiлген қызметтердiң құны осындай жұмыстарды орындаумен, қызметтер көрсетумен байланысты шеккен шығыстар мөлшерiнде айқындалады;
көмектi алатын адамның тарапынан өтiнiш жасалу негiзiнде салық төлеушiнiң шешiмi болған кездегi демеушiлiк және қайырымдылық көмектi;
2) мүгедектердiң еңбегiне ақы төлеуге жұмсалған шығыстардың 2 еселенген мөлшерiн және мүгедектердiң жалақысының және басқа да төлемдердiң есептелген әлеуметтiк салық сомасының 50 процентiн;
3) жеке тұлға салық төлеушiде кемiнде үш жыл жұмыс iстеу мiндеттемесi туралы шартты жасасқан жағдайда, салық төлеушiмен еңбек қатынастарында тұрмаған жеке тұлғаны оқытуға арналған шығыстарды азайтуға құқығы бар.
Осы тармақшаның мақсатында оқытуға арналған шығыстар:
оқытуға ақы төлеуге жұмсалған нақты шығыстарды;
Қазақстан Республикасының Үкiметi белгiлеген нормалар шегiнде тұруға жұмсалған нақты шығыстарды;
оқитын адамға салық төлеушi айқындаған мөлшерде, бiрақ Қазақстан Республикасының Үкiметi белгiлеген нормалардан аспайтын ақша сомасын төлеуге арналған шығыстарды;
оқуға түскен кезде оқу орнына және оқу аяқталғаннан кейiн қайту жолына жұмсалған нақты шығыстарды қамтиды.
2. Салық төлеушiнiң мынадай табыс түрлерiне салық салынатын табысты:
1) негiзгi құралдардың, жылжымайтын мүлiкке инвестициялардың, биологиялық активтердiң қаржы лизингi бойынша сыйақыны;
2) борыштық бағалы қағаздар бойынша сыйақыны есебiне жатқызу күнi Қазақстан Республикасының аумағында жұмыс iстейтiн қор биржасының ресми тiзiмiнде болатын осындай сыйақыны;
3) мемлекеттiк эмиссиялық бағалы қағаздар мен агенттiк облигацияларды өткiзу кезiнде мемлекеттiк эмиссиялық бағалы қағаздар, агенттiк облигациялар бойынша сыйақыларды және құн өсiмiнен түсетiн табыстарды;
4) табиғи және техногендiк сипаттағы төтенше жағдайлар туындаған жағдайда гуманитарлық көмек түрiнде алынған және мақсатты пайдаланылған мүлiктiң құнын;
5) республикалық мемлекеттiк кәсiпорын мемлекеттiк органнан немесе республикалық мемлекеттiк кәсiпорыннан Қазақстан Республикасы Үкiметiнiң шешiмi негiзiнде өтеусiз негiзде алған негiзгi құралдардың құнын;
6) Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес құрылған заңды тұлғалардың немесе консорциумның акцияларын және қатысу үлестерiн өткiзу кезiнде құн өсiмiнен түсетiн табыстарды азайтуға құқығы бар.
Егер аталған заңды тұлғаның немесе консорциумның жарғылық (акционерлiк) капиталы немесе акциялары (қатысу үлестерi) құнының 50 және одан да көп процентi осындай өткiзу күнiне жер қойнауын пайдаланушылар (жер қойнауын пайдаланушы) болып табылмайтын тұлғалардың (тұлғаның) мүлкiн құраса, осы тармақша қолданылады;
7) өткiзу күнi Қазақстан Республикасының аумағында жұмыс iстейтiн қор биржасының ресми тiзiмдерiнде болатын бағалы қағаздарды осы қор биржасында ашық сауда-саттық әдiсiмен өткiзу кезiнде құн өсiмiнен түсетiн табыстарды азайтуға құқығы бар.
134-бап. Коммерциялық емес ұйымдарға салық салу
1. Осы Кодекстiң мақсаты үшiн акционерлiк қоғамдарды, мекемелердi және пәтерлер (үй-жайлар) иелерi кооперативтерiнен басқа тұтыну кооперативтерiн қоспағанда, Қазақстан Республикасының азаматтық заңнамасында коммерциялық емес ұйым үшiн белгiленген нысанда тiркелген ұйым қызметiн қоғамдық мүдденi көздеп жүзеге асыратын және мынадай талаптарға сай келетiн:
1) осындай қызметiне орай табыс алу мақсаты жоқ
2) алынған таза табысты немесе мүлiктi қатысушылар арасында бөлмейтiн ұйым коммерциялық емес ұйым деп танылады.
2. Коммерциялық емес ұйымның мемлекеттiк әлеуметтiк тапсырысты жүзеге асыруға арналған шарт бойынша, депозиттер бойынша сыйақы, грант, кiру және мүшелiк жарналар, кондоминиумға қатысушылардың жарналары, қайырымдылық және демеушiлiк көмек, өтеусiз алынған мүлiк, өтеусiз негiздегi аударымдар мен қайырмалдық түрiндегi табысы, осы баптың 1-тармағында аталған шарттар сақталған жағдайда салық салуға жатпайды.
3. Осы баптың 1-тармағында аталған шарттар сақталмаған жағдайда, коммерциялық емес ұйымның табыстары жалпыға бiрдей белгiленген тәртiппен салық салуға жатады.
4. Осы баптың 2-тармағында көрсетiлмеген табыстар жалпыға бiрдей белгiленген тәртiппен салық салуға жатады.
Бұл ретте коммерциялық емес ұйым осы бапқа сәйкес салық салудан босатылған табыстар бойынша және жалпыға бiрдей белгiленген тәртiппен салық салуға жататын табыстар бойынша бөлек есеп жүргiзуге мiндеттi.
5. Жалпыға бiрдей белгiленген тәртiппен салық салуға жататын табыстарды алған кезде коммерциялық емес ұйым шығыстарының шегерiмдерге жатқызылатын сомасы салық төлеушiнiң таңдауы бойынша барабар немесе бөлек әдiс бойынша айқындалады.
6. Шығыстардың жалпы сомасындағы шегерiмге жатқызылатын шығыстар сомасы барабар әдiс бойынша осы баптың 2-тармағында көрсетiлмеген табыстардың үлес салмағы негiзге алына отырып, коммерциялық емес ұйым табыстарының жалпы сомасында айқындалады.
7. Салық төлеушi бөлек әдiс бойынша осы баптың 2-тармағында көрсетiлген табыстарға жатқызылатын шығыстар және жалпыға бiрдей белгiленген тәртiппен салық салуға жататын табыстарға жатқызылатын шығыстар бойынша бөлек есеп жүргiзедi.
135-бап. Әлеуметтiк салада қызметiн жүзеге асыратын
ұйымдарға салық салу
1. Осы бапта көзделген ұйымдардың табыстарына осы бапта белгiленген талаптар сақталған кезде салық салуға жатпайды.
2. Осы Кодекстiң мақсаты үшiн қызметiн әлеуметтiк салада жүзеге асыратын ұйымдарға осы тармақта көрсетiлген қызмет түрлерiн жүзеге асыратын, өтеусiз алынған мүлiк түрiндегi табыстар және депозиттер бойынша сыйақылар ескерiле отырып, олардан алынатын табыстар осындай ұйымдардың жылдық жиынтық табысының кемiнде 90 процентiн құрайтын ұйымдар жатады.
Әлеуметтiк саладағы қызметке мынадай қызмет түрлерi:
1) косметологиялық, санаторий-курорттық қызметтердi қоспағанда, медициналық қызметтер көрсету;
2) қызметтiң осы түрлерiн жүргiзу құқығына тиiстi лицензиялар бойынша жүзеге асырылатын мектепке дейiнгi тәрбие мен оқыту; бастауыш, негiзгi орта, жалпы орта бiлiм беру; техникалық және кәсiптiк, орта бiлiмнен кейiнгi, жоғары және жоғары оқу орнынан кейiнгi бiлiм беру және қосымша бiлiм беру жөнiнде қызметтер көрсету;
3) ғылым (ғылыми зерттеулер жүргiзудi, автордың ғылыми зияткерлiк меншiктi пайдалануын, оның iшiнде iске асыруын қоса алғанда), спорт (коммерциялық сипаттағы спорттық ойын-сауық iс-шараларынан басқа), мәдениет (кәсiпкерлiк қызметтен басқа), Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес тарихи-мәдени игiлiк объектiлерiнiң тiзiлiмiне немесе Тарих және мәдениет ескерткiштерiнiң мемлекеттiк тiзiмiне енгiзiлген тарихи-мәдени мұра мен мәдени құндылықтарды сақтау (ақпарат таратуды және насихатты қоспағанда) бойынша қызметтер көрсету саласындағы, сондай-ақ балаларды, қарттар мен мүгедектердi әлеуметтiк қорғау және әлеуметтiк қамсыздандыру саласындағы қызмет;
4) кiтапхана қызметi жатады.
Осы тармақта көзделген ұйымдардың табыстары олар көрсетiлген қызмет түрлерiн жүзеге асыруға жұмсалған кезде салық салуға жатпайды.
3. Осы Кодекстiң мақсаты үшiн қызметiн әлеуметтiк салада жүзеге асыратын ұйымдарға мынадай талаптарға сай келетiн:
1) салық кезеңiнде мүгедектер саны қызметкерлердiң жалпы санының кемiнде 51 процентiн құрайтын;
2) салық кезеңiнде мүгедектердiң еңбегiне ақы төлеу бойынша шығыстар еңбекке ақы төлеу бойынша жалпы шығыстардың кемiнде 51 процентiн (есту, сөйлеу, сондай-ақ көру қабiлетiнен айрылған мүгедектер жұмыс iстейтiн мамандандырылған ұйымдарда – кемiнде 35 процентiн) құрайтын ұйымдар да жатады.
4. Қызметiн әлеуметтiк салада жүзеге асыратын ұйымдарға акцизделетiн тауарлар өндiру мен өткiзу жөнiндегi қызметтен және акцизделетiн қызмет түрлерiнен табыстар алатын ұйымдар жатпайды.
5. Осы бапта көзделген шарттар бұзылған жағдайда, алынған табыстар осы Кодексте белгiленген тәртiппен салық салуға жатады.
13-тарау. ЗАЛАЛДАР
136-бап. Залал ұғымы
1. Кәсiпкерлiк қызметтен шегетiн залал деп:
1) осы Кодекстiң 99-бабында көзделген түзетулер ескерiле отырып, шегерiмдердiң жылдық жиынтық табыстан асып түсуi;
2) кәсiпорынды мүлiктiк кешен ретiнде сатудан шегетiн залал танылады.
2. Бағалы қағаздарды өткiзуден шегетiн залал:
1) борыштық бағалы қағаздарды қоспағанда, бағалы қағаздар бойынша – өткiзу құны мен сатып алу құны арасындағы терiс айырма;
2) борыштық бағалы қағаздар бойынша – өткiзу күнiндегi дисконт амортизациясы және (немесе) сыйлықақы ескерiле отырып, өткiзу құны мен сатып алу құны арасындағы терiс айырма болып табылады.
3. Шығыстардың осы Кодекстiң 127, 128-баптарына сәйкес айқындалатын түсiмдерден асып түсуi хеджирлеу операцияларының ерекшелiктерi ескерiле отырып, туынды қаржы құралдары бойынша залал болып табылады.
137-бап. Залалдарды ауыстыру
1. Кәсiпкерлiк қызметтен шегетiн залалдар, сондай-ақ I топтың тiркелген активтерiнiң шығып қалуынан шеккен залалдар осы салық кезеңдерiнiң салық салынатын табысы есебiнен өтеу үшiн кейiнгi он жылды қоса алғандағы кезеңге ауыстырылады.
2. Егер осы бапта өзгеше белгiленбесе, бағалы қағаздарды өткiзу кезiнде туындайтын залалдар басқа бағалы қағаздарды өткiзу кезiнде құн өсiмiнен түсетiн табыс есебiнен өтеледi.
Егер осы залалдар орын алған кезеңiнде өтеле алмайтын болса, онда олар он жылға дейiнгi мерзiмге алға ауыстырылуы және, егер осы бапта өзгеше белгiленбесе, басқа бағалы қағаздарды өткiзу кезiнде құн өсiмiнен түсетiн табыстар есебiнен өтелуi мүмкiн.
3. Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес құрылған заңды тұлғаның немесе консорциумның акцияларын және қатысу үлестерiн өткiзу кезiнде туындайтын залалдар, егер аталған заңды тұлғаның немесе консорциумның жарғылық (акционерлiк) капиталы немесе акциялары (қатысу үлестерi) құнының 50 және одан да көп процентi осындай өткiзу күнiне жер қойнауын пайдаланушылар (жер қойнауын пайдаланушы) болып табылмайтын тұлғалардың (тұлғаның) мүлкiн құраса, осы Кодекстiң 133-бабы 2-тармағының 6) тармақшасында аталған заңды тұлғадағы немесе консорциумдағы акцияларды және қатысу үлестерiн өткiзу кезiндегi құн өсiмiнен түсетiн табыстар есебiнен өтеледi.
4. Өткiзу күнi Қазақстан Республикасының аумағында жұмыс iстейтiн қор биржасының ресми тiзiмдерiнде болатын бағалы қағаздарды осы қор биржасында ашық сауда-саттық әдiсiмен өткiзуден туындайтын залалдар өткiзу күнi Қазақстан Республикасының аумағында жұмыс iстейтiн қор биржасының ресми тiзiмдерiнде болатын бағалы қағаздарды осы қор биржасында ашық сауда-саттық әдiсiмен өткiзу кезiндегi құн өсiмiнен түсетiн табыс есебiнен өтеледi.
5. Егер осы баптың 3 және 4-тармақтарында көрсетiлген залалдар олар орын алған кезеңде өтеле алмаса, онда олар келесi салық кезеңдерiне ауыстырылмайды.
6. Арнаулы қаржы компаниясының Қазақстан Республикасының секьюритилендiру туралы заңнамасына сәйкес жүзеге асырылатын қызметiнен шеккен залалдары бөлiнген активтермен қамтамасыз етiлген облигациялардың айналымы мерзiмi iшiнде ауыстырылуы мүмкiн.
7. Ауыл шаруашылығы өнiмiн өндiрушi заңды тұлғалар және селолық тұтыну кооперативтерi үшiн арнаулы салық режимiн қолданатын салық төлеушi шеккен залалдар келесi салық кезеңдерiне ауыстырылмайды.
8. Туынды қаржы құралдары бойынша залалдар хеджирлеу операцияларының ерекшелiктерi ескерiле отырып, туынды қаржы құралдары бойынша табыс есебiнен өтеледi. Егер осы залалдар орын алған кезеңiнде өтеле алмайтын болса, онда олар он жылға дейiнгi мерзiмге алға ауыстырылуы және туынды қаржы құралдары бойынша табыстар есебiнен өтелуi мүмкiн.
|
Из за большого объема этот материал размещен на нескольких страницах:
1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 |
