Наименование (стр. 17 )

Тыңланган текстның эчтҽлеген тулаем аңлап, тҽкъдим ителгҽн барлык сорауларга язмача дҿрес җавап бирелгҽн, 1 орфографик хатасы яки эчтҽлеккҽ бҽйле 1 хатасы булган

эшкҽ Ї5‖ле куела.

Тыңланган текстның эчтҽлеген аңлап, тҽкъдим ителгҽн сорауларга дҿрес җавап бирелгҽн, ҽмма 2 -3 орфографик, 3 пунктуацион яки эчтҽлеккҽ бҽйле 2- 3 хатасы булган

эшкҽ Ї4‖ле куела.

Тыңланган текстның эчтҽлеген ҿлешчҽ аңлап, тҽкъдим ителгҽн сорауларга тҿгҽл җавап бирелмҽгҽн, 5 орфографик хатасы, 5 пунктуацион яки эчтҽлеккҽ бҽйле 4 - 5

хатасы булган эшкҽ Ї3‖ ле куела.

Тыңланган текстның эчтҽлеге буенча тҽкъдим ителгҽн сорауларга бирелгҽн җавапларның яртысы дҿрес булмаса, 6 орфографик хатасы, 6 пунктуацион яки эчтҽлеккҽ бҽйле 5 тҽн артык хатасы булган эшкҽ Ї2‖ле куела.

Диалогик сҿйлҽмне бҽялҽү

Бирелгҽн ситуация яки ҿйрҽнелгҽн тема буенча ҽңгҽмҽ кора алганда, ҽйтелеше һҽм грамматик тҿзелеше ягыннан дҿрес, эчтҽлеге ягыннан эзлекле һҽм тулы диалогик

сҿйлҽм тҿзегҽндҽ, Ї5‖ле куела.

Бирелгҽн ситуация яки ҿйрҽнелгҽн тема буенча ҽңгҽмҽ кора алганда, ҽмма

репликаларның ҽйтелешендҽ һҽм аерым сүзлҽрнең грамматик формаларында 2-3 хата

җибҽреп, эчтҽлеге ягыннан эзлекле диалогик сҿйлҽм тҿзегҽндҽ, Ї4‖ле куела

Ҿстҽмҽ сораулар ярдҽмендҽ генҽ ҽңгҽмҽ кора алганда, репликаларның

ҽйтелешендҽ һҽм сүзлҽрнең грамматик формаларында 4-6 хата җибҽреп, эчтҽлеген

бозып диалогик сҿйлҽм тҿзегҽндҽ, Ї3‖ле куела.

Бирелгҽн ситуация яки тема буенча диалог тҿзи алмаганда, Ї2‖ле куела

Монологик сҿйлҽмне бҽялҽү

Ҿйрҽнелгҽн яки тҽкъдим ителгҽн тема буенча ҽйтелеше, грамматик тҿзелеше ягыннан дҿрес һҽм эчтҽлеге ягыннан тулы, эзлекле монологик сҿйлҽм ҿчен Ї5‖лекуела.

Ҿйрҽнелгҽн яки тҽкъдим ителгҽн тема буенча эзлекле тҿзелгҽн, ҽмма аерым

сүзлҽрнең ҽйтелешендҽ, грамматик формаларында яки җҿмлҽ тҿзелешендҽ 2-3 хатасы

булган монологик сҿйлҽм ҿчен Ї4‖ле куела.

Ҿйрҽнелгҽн яки тҽкъдим ителгҽн тема буенча эзлекле тҿзелмҽгҽн,

сүзлҽрнең ҽйтелешендҽ, җҿмлҽ тҿзелешендҽ 4-7 хатасы булган монологик сҿйлҽм ҿчен Ї3‖ле куела.

Ҿйрҽнелгҽн темага яки бирелгҽн темага монолог тҿзи алмаганда, Ї2‖ле куела.

Укуны бҽялҽү

Тҽкъдим ителгҽн текстның эчтҽлеген тулаем аңлап, сҽнгатьле һҽм аңлаешлы итеп укыганда, Ї5‖ ле куела.

Тҽкъдим ителгҽн текстның эчтҽлеген аңлап, сҽнгатьле һҽм аңлаешлы итеп укыганда, ҽмма 2 -3 орфоэпик хата булганда, Ї4‖ле куела.

Тҽкъдим ителгҽн текстның эчтҽлеген ҿлешчҽ аңлап укыганда, 4 - 6 орфоэпик хата булганда Ї3‖ ле куела.

Тҽкъдим ителгҽн текстның эчтҽлеген бҿтенлҽй аңламыйча, орфоэпик кагыйдҽлҽрне бозып укыганда Ї2‖ле куела.

Язма эшлҽрне тикшерү һҽм бҽялҽү

Укучыларның тел һҽм сҿйлҽм материалын үзлҽштерү дҽрҽҗҽсен тикшерү ҿчен, татар теле дҽреслҽрендҽ тҿрле язма эшлҽр үткҽрелҽ.

               Рус телле укучылар ҿчен татар теленнҽн язма эшлҽр ике тҿркемгҽ бүленҽ:

Ҿйрҽтү характерындагы эшлҽр (изложение, сочинение) Контроль эшлҽр (сүзлек диктанты; хҽтер, күрмҽ, иҗади диктантлар)

Диктант яздыру ҿчен, тҿрле характердагы материал (аерым сүзлҽр, аерым җҿмлҽлҽр, бҽйлҽнешле текст) сайланырга мҿмкин. Диктант яздыру ҿчен сайланган бҽйлҽнешле текст уртача авырлыкта, лексикасы, эчтҽлеге һҽм грамматик тҿзелеше ягыннан укучыларга аңлаешлы булырга тиеш, ҽ инде үзлҽштерелмҽгҽн сүзлҽр очраса, укытучы аларны тактага яза һҽм аңлата. Диктантны яздырганчы, текстны тиешле интонация белҽн һҽм укучыларның яшь үзенчҽлеклҽренҽ туры килгҽн темпта укып чыгарга, ҽ диктантны язып бетергҽч, аны тикшереп чыгу ҿчен балаларга мҿмкинлек бирергҽ тиеш. Язма эшлҽрне тикшергҽндҽ укытучы аларның эчтҽлеген бҽяли, укучыларның орфографик һҽм пунктуацион хаталарын тҿзҽтҽ. Күп эшлҽрдҽ бер үк хата кабатланса, укытучы бу материалны тагын бер кат аңлатырга тиеш. Ҽгҽр хаталар индивидуаль характерда булса, укучылар белҽн шҽхси эш алып барырга кирҽк. Сүз берничҽ урында дҿрес, ҽ аерым бер урында хаталы язылган икҽн, бу ялгыш саналмый. Бер үк хата берничҽ сүздҽн кабатланса, бу ялгыш дип исҽплҽнҽ.

Контроль язма эшлҽр ҿчен барлык укучыларның билгелҽре сыйныф журналына куела. Ҿйрҽтү характерындагы язма эшлҽргҽ килгҽндҽ, сыйныф журналына бары тик

уңай билгелҽр генҽ куярга мҿмкин.

Уку елы дҽвамында язма эшлҽрнең саны һҽм тҿрлҽре укучыларның лексикграммматик һҽм сҿйлҽм материалын үзлҽштерү дҽрҽҗҽсен тикшерү максатыннан чыгып бҽялҽнҽ.

               Сүзлек диктантын һҽм аны бҽялҽү

               

Сыйныф	Сүзлҽр саны
5	12-15
6	15-17
7	18-20
8	22-25
9	25-28

Пҿхтҽ, тҿгҽл һҽм орфографик хатасыз язылган эшкҽ Ї5‖ле куела.

Пҿхтҽ, тҿгҽл язылган, ҽмма 1-3 тҿзҽтүе яки 1-2 орфографик хатасы булган эшкҽ

Ї4‖лекуела.

Пҿхтҽ, тҿгҽл язылмаган, 4-5 түзҽтүе яки 3-5 орфографик хатасы булган эшкҽ Ї3‖ ле куела. Пҿхтҽ, тҿгҽл язылмаган, 6 яки артыграк орфографик хатасы булган эшкҽ Ї2‖ ле куела.

Диктантның күлҽме һҽм аны бҽялҽү

Сыйныф	Уку елы башында	Уку елы ахырында
(сүзлҽр саны)	(сүзлҽр саны)
5	35-40	40-45
6	45-50	50-55
7	55-60	60-65
8	65-75	75-80
9	80-90	90-100

Пҿхтҽ, тҿгҽл язылган, 1 орфографик, 1 пунктуацион хаталы диктантка Ї5‖ле куела. Пҿхтҽ, тҿгҽл язылган, 2-3 орфографик, 2-3 пунктуацион хаталы диктантка Ї4‖ле куела. Пҿхтҽ, тҿгҽл язылмаган, 4-6 орфографик,6 пунктуацион хаталы

диктантка Ї3‖ле куела. Пҿхтҽ язылмаган, 7дҽн артык орфографик, 7дҽн артык

               пунктуацион хаталы диктантка

Ї2‖ ле куела.

Язма сҿйлҽмне тикшерү һҽм бҽялҽү

Укучыларның бҽйлҽнешле язма сҿйлҽм күнекмҽлҽре ҿйрҽтү характерындагы изложениелҽр һҽм сочинениелҽр ярдҽмендҽ тикшерелҽ. Алар белҽн беррҽттҽн башка язма эшлҽр дҽ кулланыла: сорауларга язмача җавап бирү; рус телендҽге текстларны татар теленҽ язмача тҽрҗемҽ итү; укылган яки тыңланган текстның эчтҽлеген язмача сҿйлҽп бирү (изложение); бирелгҽн ситуация яки тҽкъдим ителгҽн тема буенча фикерлҽрне язмача белдерү (сочинение) һ.б. язма сҿйлҽмне бҽялҽгҽндҽ, эчтҽлекнең тулылыгына һҽм эзлеклегенҽ, җҿмлҽ калыпларының грамматик яктан дҿреслегенҽ һҽм тҿрлелегенҽ, стиль берҽмлегенҽ игътибар итҽргҽ кирҽк. Изложение һҽм сочинение ҿчен ике билге куела: