Наименование (стр. 37 )

Килҽчҽктҽ алачак һҿнҽрлҽренҽ аңлы караш, аларның җҽмгыятьтҽ үз урыннарын таба  белүлҽренҽ ирешү; Телне ҿйрҽнүгҽ карата башлангыч сыйныфларда нигез салынган кызыксынуны кҿчҽйтү, үз миллҽтеңҽ, телеңҽ хҿрмҽт белҽн карау, шулай ук татар теле аша башка миллҽт

               вҽкиллҽренҽ, аларның рухи мирасына мҽхҽббҽт хисе тҽрбиялҽү;

Ана теле дҽреслҽрендҽ туган илнең тарихи-географик образын күзаллый белергҽ, шуңа бҽйле рҽвештҽ туган ягыңның тарихын һҽм географиясен, аның мҽдҽни мирасын һҽм

               традициялҽрен күзаллый белү;

Тел дҽреслҽрендҽ үтелҽ торган темаларга бҽйле рҽвештҽ туган илнең иҗтимагый-сҽяси тҿзелешен, анда булып узган тарихи вакыйгаларны хронологик һҽм фактик яктан белергҽ бурычлы; шуңа бҽйле рҽвештҽ дҽүлҽт символлары булып саналган герб, флаг һҽм гимнны, дҽүлҽт бҽйрҽмнҽрен дҽ белү.

               Уку – укыту эшчҽнлегенең метапредмет нҽтиҗҽлҽре:

Үзлҽре яши торган тҿбҽккҽ карата уңай караш тҽрбиялҽү, моның ҿчен татар теле дҽреслҽре белҽн бергҽ ҽдҽбият, география, тарих һҽм җҽмгыять белеме дҽреслҽрен дҽ  файдалану; Сҿйлҽм эшчҽнлеге тҿрлҽре буенча ныклы күнекмҽлҽр булдыру; логик фикерлҽү дҽрҽҗҽсен үстерү; аралашканда, фикерлҽрне ачык, аңлаешлы, эзлекле, стилистик яктан дҿрес, тҿгҽл итеп белдерү; ана телендҽ дҿрес, матур итеп сҿйлҽү һҽм язу күнекмҽлҽре

               булдыру, иҗади сҽлҽтен үстерү;

Татар телен башка фҽннҽр буенча белем алу чарасы буларак кулланырга ҿйрҽнү  күнекмҽлҽре булдыру; Дҽреслек, ҿстҽмҽ һҽм белешмҽ ҽдҽбият белҽн эш итү, уку, язу күнекмҽлҽрен булдыру.

               Проектлау-тикшеренү күнекмҽлҽрен гамҽли яктан үзлҽштерү;

Аерым текстлар белҽн эшлҽгҽндҽ, тҿп фикерне аерып алып, аны тезис рҽвешендҽ кыска, җыйнак һҽм тҿгҽл итеп, график (таблица, схема, карта яки диаграмма) формасында  җиткерү; Булган таблица, схема һҽм график рҽсемнҽрне тутыра яки тулыландыра белү. Моның ҿчен тел дҽреслҽрендҽ мҽгълүматны тҿрле чыганаклардан һҽм заманча техник чаратлар

ярдҽмендҽ эзлҽп табарга ҿйрҽтү, Интернет челтҽреннҽн урынлы, чамасын белеп һҽм дҿрес

               итеп файдалану;

Тел белеме, аның тҿзелеше, үсеше һҽм функциясе турындагы белемнҽрне системалаштыру,  лингвистик анализ ясый белү; Татар ҽдҽби теленең тҿп нормаларына ия булу, укучыларның сүзлек байлыгының,  сҿйлҽмнҽренең грамматик тҿзелешенең камиллегенҽ ирешү; Тҿрле лингвистик сүзлеклҽрдҽн ирекле файдалана алу; Сҿйлҽмнең грамматик ягын дҿрес итеп үзлҽштерү Урта сыйныф укучыларына хас булган кызыксыну даирҽсенҽ, психологик һҽм тҿрле аралашу ситуациялҽренҽ бҽйле рҽвештҽ туган телдҽ аралаша белү, дҽреслҽрдҽ үзлҽштергҽн белем

               һҽм күнекмҽлҽрдҽн нҽтиҗҽле итеп файдалану.

Тҿркем белҽн эшлҽү күнекмҽлҽре алу. Укучы иптҽшлҽре һҽм укытучы белҽн бергҽлҽшеп эшлҽү күнекмҽлҽренҽ ия булуы, мораль-ҽхлакый һҽм психологик яктан да гамҽли эш  алымнарына ҿйрҽнү; Телне ҿйрҽнү башка кешелҽр белҽн аралашуның нигезен тҽшкил итүен истҽ тотарга да ҿйрҽтҽ, шул максаттан тормыш хҽллҽренҽ бҽйле рҽвештҽ иптҽшең белҽн аралашу

               нормаларын һҽм формаларын үзлҽштерүне дҽ күз уңында тота;

Сҿйлҽмгҽ ҿйрҽнгҽндҽ, рухи, эстетик тҽрбия һҽм белем бирү чарасы буларак, милли  үзенчҽлеклҽрне чагылдырган текстлар белҽн эшлҽү; Тормыш-кҿнкүреш, гореф-гадҽт үзенчҽлеклҽрен, сынлы сҽнгать ҽсҽрлҽрен, халык авыз  иҗаты үрнҽклҽрен белү; Татар сҿйлҽм ҽдҽбе нормаларын үзлҽштерү, шулар аша халыкның милли-мҽдҽни  үзенчҽлеклҽрен аңлау, телнең миллҽтлҽр арасында аралашу-аңлашу чарасы булуына тҿшенү; Тел тарихы белҽн халык тормышының аерылгысыз булуын күзаллау; Мҿстҽкыйль рҽвештҽ дҽреснең проблемасын (тема) һҽм максатларын формалаштыру; Проблеманы аңлый белү, гипотеза чыгару, материалны тҿзү, үз фикереңне раслау ҿчен дҽлиллҽр сайлый белү, телдҽн (диалогик, монологик) һҽм язма сҿйлҽмдҽ сҽбҽп-нҽтиҗҽ

               бҽйлҽнешен аерып алу, нҽтиҗҽлҽрне формалаштыру;

Максатка ирешү юлларын билгелҽү; Уку проблемасын чишү ҿчен план тҿзү; Шушы план нигезендҽ эш оештыру, үз эшчҽнлегенең максатка ирешүдҽ ни дҽрҽҗҽдҽ нҽтиҗҽле булуын күзҽтү; укытучы белҽн бергҽлҽп, үз эшен, иптҽшлҽренең җавапларын бҽялҽү.

5 нче сыйныфта татар теленнҽн предмет нҽтиҗҽсе:

               Фонетика, орфоэпия, графика һҽм орфография.

Фонетика һҽм орфоэпия турында мҽгьлүмат; Авазларның ясалу урыны һҽм ысуллары турында тҿшенчҽ; Татар телендҽ сузык авазлар. Рҽт һҽм ирен гармониясе; Тартык авазлар классификациясе. Татар телендҽ тартыкларның сҿйлҽмдҽге үзгҽрешлҽре; Татар телендҽ иҗек калыплары. Сүз басымы. Интонация һҽм аның тҿрлҽре турында гомуми мҽгълүмат; Графика һҽм орфография; Аваз һҽм хҽреф тҿшенчҽлҽре; Татар алфавиты; Икешҽр аваз кушылмасын белдергҽн я, ю,е хҽрефлҽренең дҿрес язылышы; ъ һҽм ь хҽрефлҽренең дҿрес язылышы; Сүзлҽргҽ фонетик анализ ясау; Укучыга түбәндәгеләрне үзләштерү мөмкинлеге бирелә: Татар теленең орфоэпик кагыйдҽлҽрен саклап сҿйлҽшүнең мҿһимлеген аңлый; Татар теленең орфоэпик сүзлегеннҽн, тҿрле белешмҽлҽрдҽн кирҽклек мҽгълүматны табып, аларны тиешле урында дҿрес итеп кулланырга ҿйрҽнҽ. Укучыга

               түбҽндҽгелҽрне үзлҽштерү мҿмкинлеге бирелҽ:

фонетиканың тҿрле сҽнгатьле уку чараларын аеру; проза һҽм поэзия жанрына караган текстларны сҽнгатьле итеп уку; мультимедия формасындагы орфоэпик сүзлек һҽм белешмҽ

материаллардан кирҽкле мҽгълүматны эзлҽп табып, аны үзенҽ кирҽк вакытта файдалана белү. Лексикология һҽм лексикография.

Лексика турында гомуми мҽгьлүмат; Сүзнең лексик мҽгънҽсе; Килеп чыгышы ягыннан татар теленең сүзлек составы; Кулланылу ҿлкҽсе буенча татар теленең сүзлек составы; Кулланылу активлыгы буенча сүзлек составы; Тҿрле типтагы сүзлеклҽрнең тҿзелү принциплары, алардан дҿрес файдалану; Укучыга түбәндәгеләрне үзләштерү мөмкинлеге бирелә: Сүзлҽргҽ        лексиканализ        ясый        (мҽгънҽсенҽ        бҽйле        позициялҽрне        ачыклый;        аңа        килеп

чыгышы, кулланылу ҿлкҽсе һҽм кулланылу дҽрҽҗҽсеягыннан чыгып бҽя бирҽ);