Наименование (стр. 49 )

Туган телне камил белүнең зарурлыгы турында сыйныф алдында чыгыш ясау. Соңгы вакытта булган берҽр вакыйга турында фикер алышу, диалогик һҽм монологик  сҿйлҽм үрнҽклҽре табу. Яраткан берҽр шагыйрь иҗатына кыскача күзҽтү ясау. Бирелгҽн сюжет буенча хикҽя тҿзеп язу. Берҽр ҽхлакый темага анкета уздыру ҿчен, сораулар тҿзү. Татар һҽм рус теллҽрендҽге җҿмлҽ тҿзелешен чагыштырып, бер телдҽн икенче телгҽ  тҽрҗемҽ итү күнегүлҽре эшлҽү. Тҿрле эш кҽгазьлҽре (белдерү, гариза, ышаныч кҽгазе һ.б.) үрнҽклҽрен язу. Иптҽшеңнең язма эшенҽ телдҽн яки язмача бҽялҽмҽ бирү.

ЇФонетика. Орфоэпия. Графика‖ бүлегендҽ:сүзлҽргҽ фонетик анализ ясарга ҿйрҽнҽ;татар теленең орфоэпик кагыйдҽлҽрен саклап сҿйлҽшүнең мҿһимлеген аңлый; татар теленең орфоэпик сүзлегеннҽн тҿрле белешмҽлҽрдҽн кирҽклек мҽгълүматны табып, аларны тиешле

               урында дҿрес итеп кулланырга ҿйрҽнҽ.

Проза һҽм поэзия жанрына караган текстларны сҽнгатьле итеп уку; Мультимедия формасындагы орфоэпик сүзлек һҽм белешмҽ материаллардан кирҽкле  мҽгълүматны эзлҽп табып, аны үзенҽ кирҽк вакытта файдалана белү. ЇМорфемика һәм сүз төзелеше‖ бүлегендҽ:сүзне морфемаларга бүлҽ;ҿйрҽнелгҽн сүзясау ысулларын билгели;бирелгҽн сүздҽн (тамырдан) тҿрле сүзлҽр ясый; морфемика һҽм сүз ясалышын ҿйрҽнү укучыны дҿрес язарга, сүз тҿркемнҽрен һҽм җҿмлҽ кисҽклҽрен танырга

       ярдҽм итҽ; тамырдаш сүзлҽр арасындагы мҽгънҽ бҽйлҽнешен һҽм чылбырын күрү; 5. Ҽдҽби текстларда сүз ясау элементларының сурҽтлҽү чарасы буларак та ҽһҽмиятен аңлау;

Сүзнең дҿрес язылышын һҽм лексик мҽгънҽсен аңлату ҿчен, аның этимологик ягына  игътибар итү. ЇЛексикология һәм фразеология‖ бүлегендҽ:сүзлҽргҽ лексик анализ ясый(мҽгънҽсенҽбҽйле позициялҽрне ачыклый; аңа килеп чыгышы, кулланылу ҿлкҽсе һҽм кулланылу дҽрҽҗҽсе ягыннан чыгып бҽя бирҽ); сүзлҽрне тематик тҿркемнҽргҽ берлҽштерҽ; сүзлҽрнең синонимнар һҽм антонимнар таба; фразеологик ҽйтелмҽлҽрне таный; телдҽн һҽм язма сҿйлҽмдҽ лексик нормаларны саклый; лексик синонимия күренешен кирҽкмҽгҽн кабатлаулардан саклау һҽм сҿйлҽмне бҽйлҽнешле итү чарасы буларак файдалана; сүзнең күчерелмҽ мҽгънҽсенҽ бҽйле сурҽтлү чараларын – метафора, эпитет, сынландыруны билгели; тҿрле лексик сүзлеклҽрдҽн (аңлатмалы, синонимнар, антонимнар, фразеологик) тиешенчҽ файдалана; татар теленең сүзлек составына гомуми классификация ясау; сүзнең лексик һҽм грамматик мҽгънҽлҽрен аеру; тҿрле

               омонимнарны тану;

Үзенең һҽм иптҽшлҽренең сҿйлҽмен тҿгҽллеге, сүзлҽрне урынлы һҽм сҽнгатьле итеп  куллана белүе ягыннан бҽялҽү; Публицистик һҽм ҽдҽби жанрдагы текстларда лексик-фразеологик чараларны таный, фҽнни  һҽм махсус эш стилендҽ кулланыла торган лексик чараларны белү; ЇМорфология‖ бүлегендҽ:татар телендҽге сүз тҿркемнҽрен аера белҽ;аерым сүзтҿркеменҽ керүе ягыннан (морфологик яктан) сүзлҽрне тикшерҽ; сүз тҿркемнҽренең тҿрле формаларын хҽзерге татар ҽдҽби теле нормалары кысаларында куллана; морфологик белем һҽм күнекмҽлҽрне сүзлҽрнең дҿрес язылышына, башка тҿрле анализларга бҽйле рҽвештҽ

куллана.

ЇСинтаксис‖ бүлеге:укучы синтаксисның тҿп берҽмлеклҽреннҽн сүзтезмҽ һҽмҗҿмлҽлҽрне, аларның тҿрлҽрен аерырга ҿйрҽнҽ; сүзтезмҽ һҽм җҿмлҽлҽрне тҿзелеше һҽм мҽгънҽлҽре, кулланылу үзенҽлеклҽре ягыннан тикшерҽ; сүз тҿркемнҽренең тҿрле синтаксик формаларын хҽзерге татар ҽдҽби теле нормалары кысаларында куллана; укучылар синтаксистан булган белем һҽм күнекмҽлҽрен башка тҿрле анализлар

               вакытында да куллана белҽ.

Синтаксик конструкциялҽрне функциональ-стилистик үзенчҽлеклҽре ягыннан тикшеү,  аларның сҿйлҽмне сҽнгатьле итү чарасы булуын аңлау. ЇОрфография һәм пунктуация» бүлегендҽ:сүзнең дҿрес язылышын телдҽн сҿйлҽү якиязма рҽвештҽ аңлата; орфографик һҽм пунктуацион хаталарны таба һҽм тҿзҽтҽ; орфографик сүзлеклҽрдҽн һҽм белешмҽлҽрдҽн кирҽкле мҽгълүматны таба һҽм аларны

               язуда куллана.

ЇСтилистика‖  бүлегендҽ: Функциональ (фҽнни, махсус эш һҽм публицистик) стильлҽр белҽн таныша, аларның  жанр үзенчҽлеклҽрен билгели; Аудитория (иптҽшлҽре) алдында чыгыш ясарга ҿйрҽнҽ: аның темасын билгели, максат  һҽм бурычларын күрсҽтҽ; Тҿрле стиль һҽм жанрга караган текстлар белҽн эшли (аларны билгелҽнгҽн максаттан  чыгып укый, мҽгълүмати яктан кисҽклҽргҽ бүлеп эшкҽртҽ); Тҿрле характердагы текстларны татар теленнҽн рус теленҽ тҽрҗемҽ итҽ, бу вакытта  телдҽн һҽм язма сҿйлҽм нормаларын саклап эш итҽ. ЇТел һәм мәдәният‖ бүлегендҽ:милли-мҽдҽни компонентка ия булган тел берҽмлеклҽренхалык авыз иҗаты ҽсҽрлҽреннҽн, тарихи темаларга язылган һҽм матур ҽдҽбият ҽсҽрлҽреннҽн аерып ала; телне ҿйрҽнү ил тарихын һҽм мҽдҽниятен яхшырак белергҽ ярдҽм итҽ дигҽн фикерне раслардай мисаллар таба; кҿндҽлек тормышта һҽм укуда татар сҿйлҽм ҽдҽбе кагыйдҽлҽрен белеп һҽм тиешенчҽ куллана. телнең халык мҽдҽнияте һҽм тарихы

               белҽн аерылгысыз бҽйлҽнештҽ булуын аерым мисаллар ярдҽме белҽн тасвирлау;

Татар сҿйлҽм ҽдҽбе кагыйдҽлҽрен Россиядҽ яшҽүче башка халыкларның сҿйлҽм ҽдҽбе кагыйдҽлҽре белҽн чагыштыру, аларга характеристика бирү.

9 нчы сыйныф татар тҿркеме – татар ҽдҽбиятыУку укыту эшчҽнлегенең шҽхси нҽтиҗҽлҽре:

Ана теле белҽн кызыксыну хисе, белем алуга омтылыш уяту, укучының иҗади  сҽлҽтен үстерү. Текстны аңлап, сҽнгатьле итеп, ҽдҽби тел нормаларын саклап, тҿрле темаларга иркен  сҿйлҽшүенҽ ирешү; Телебезгҽ, шҽхескҽ ихтирам тҽрбиялҽү; Укылганга үзеңнең мҿнҽсҽбҽтеңне белдерү; шҽхеснең ҽхлакый-рухи сыйфатларын камиллҽштерү, күпмиллҽтле илебезгҽ карата ярату хислҽре, татар ҽдҽбиятына һҽм  башка халыклар ҽдҽбиятына, мҽдҽниятенҽ ихтирамлы мҿнҽсҽбҽт тҽрбиялҽү; Активлыкка, мҿстҽкыйль фикер йҿртүгҽ, акыл эшчҽнлегенҽ һҽм рухи эшчҽнлеккҽ  ҿйрҽтү, шҽхес буларак формалашуны дҽвам итү; Үзең белҽн идарҽ итүгҽ юнҽлдерелгҽн белем һҽм күнекмҽлҽрне тормышның тҿрле  шартларында куллана белергҽ ҿйрҽнү, тормышта үз урыныңны күзаллый башлау; Милли горурлык, гражданлык хислҽре формалаштыру; Ҽхлак нормаларын, җҽмгыятьтҽ яшҽү кагыйдҽлҽрен үзлҽштерү;

Уку укыту эшчҽнлегенең метапредмет нҽтиҗҽлҽре: