Наименование (стр. 54 )

Балаларның рухи дҿньяларын баету, аларны татар халкының мҽдҽнияте һҽм сҽнгате белҽн таныштыру, тҿрле миллҽт вҽкиллҽре арасында дуслык һҽм хҿрмҽт хисе тҽрбиялҽү. Иптҽшеңне сҽлҽмли белү; Хезмҽт сҿяргҽ ҿйрҽтү; Иптҽшеңне хҿрмҽт итҽргҽ, аның туган телендҽ аралашырга ҿйрҽтү; Файдалы итеп үзеңнең буш вакытыңны оештыра белү; Ҿлкҽннҽргҽ карата хҿрмҽт тҽрбиялҽү; Хайваннарга, кошларга мҽрхҽмҽтле булырга ҿйрҽтү; Үзебез яшҽгҽн тҿбҽкнең бҽйрҽмнҽре турында күбрҽк белергҽ омтылу.

               Уку укыту эшчҽнлегенең метапредмет нҽтиҗҽлҽре:

1.Фикерлҽүне үстерү белҽн бҽйле психик функциялҽр: логик фикерлҽү, сҽбҽп - нҽтиҗҽ  бҽйлҽнешлҽрен табу, индуктив, дедуктив фикерли белү; 2.Классификациялҽү ҿчен уртак билгелҽрне билгелҽү;

Ихтыяр кҿче, максатчанлык, активлык кебек сҽлҽтлҽрне формалаштыру; Үрнҽк буенча эшли белү; Аерым темаларга караган сорауларга җавап бирҽ белү; Аңлап укый белү; Укылган һҽм тыңланган мҽгълүматның эчтҽлегенҽ бҽя бирҽ белү. Уку хезмҽтендҽ үзеңҽ максат куя, бурычларны билгели белү; Эш тҽртибен аңлап, уку эшчҽнлеген оештыра, нҽтиҗҽле эш алымнарын таба белү; Уку эшчҽнлеге нҽтиҗҽлҽрен контрольгҽ ала белү; Уку хезмҽтенҽ бҽя бирҽ белү; Укудагы уңышларның, уңышсызлыкларның сҽбҽбен аңлый, анализлый белү. Ҽңгҽмҽдҽшеңнең фикерен тыңлый, аның белҽн аралаша белү күнекмҽлҽрен формалаштыру; Аралаша бел сҽлҽтен үстерү; Парларда һҽм күмҽк эшли белү; Ҽңгҽмҽдҽшең белҽн контактны башлый, дҽвам итҽ, тҽмамлый белү; Татар теле дҽреслҽрендҽ укучылар бирелгҽн сҿйлҽмне дҿрес кабул итҽргҽ, сҿйлҽмдҽ катнашырга (диалогик сҿйлҽм), күргҽннҽре һҽм ишеткҽннҽре турында сҿйлҽргҽ (монологик сҿйлҽм), татарча текстларны укырга һҽм аңларга, шулай ук грамоталы язу күнекмҽлҽренҽ ия  булырга тиешлҽр. Телне аралашу чарасы буларак үзлҽштерү ҿчен, укучыларга гаилҽ-кҿнкүрешкҽ, уку хезмҽтенҽ бҽйле сҿйлҽм ситуациялҽре кысаларында белем бирү һҽм күнекмҽлҽрне үстерү, укучыларның акыл эшчҽнлеген активлаштыру, логик фикерлҽү сҽлҽтен камиллҽштерү,

               сҿйлҽм культурасын үстерүдҽн гыйбарҽт.

Телдҽн һҽм язма сҿйлҽм, диалог һҽм монолог, аралашу ситуациясен аңлау һҽм гамҽлдҽ  дҿрес куллану; Тҿрле стиль һҽм жанрдагы текстларны сҽнгатьле итеп  уку күнекмҽлҽре булдыру; Текстның эчтҽлеген телдҽн яки язмача тҿгҽл итеп, сайлап яки кыскача сҿйлҽп бирү, текст  буенча куелган сорауларга тҿгҽл җавап бирү; Бирелгҽн темага, куелган максатка яраклы рҽвештҽ, тҿрле ситуациялҽрдҽн чыгып, тасвирлау  яки хикҽялҽү характерындагы текстларны телдҽн яки язмача ҽзерлҽү. Текстның планын тҿзү яки эчтҽлеген конспект рҽвешендҽ язу; Тормыш-кҿнкүреш, уку, иҗтимагый, мҽдҽни темаларга ҽңгҽмҽ кору, үз фикереңне яклап,  ҽңгҽмҽ-бҽхҽс формасында сҿйлҽшү күнекмҽлҽренҽ ия булу; Сҿйлҽү һҽм язуда татар ҽдҽби теле нормаларын (орфографик, орфоэпик, лексик, грамматик,  пунктуацион) саклау һҽм сҿйлҽм этикеты нормаларын үтҽү; Тҽкъдим ителгҽн текстларны рус теленнҽн татар теленҽ һҽм татар теленнҽн рус теленҽ тҽрҗемҽ итү.

               Уку укыту эшчҽнлегенең предмет нҽтиҗҽлҽре:

Укучыларның алдагы сыйныфларда үзлҽштерелгҽн белемнҽрен һҽм сҿйлҽм күнекмҽлҽрен камиллҽштерү һҽм алга таба үстерү; татар теленең орфоэпик, орфографик, лексик, грамматик

               нигезлҽрен системалы үзлҽштерү;

Текст тҿзелешен, текстның тел үзенчҽлеклҽрен билгелҽү; Җҿмлҽнең баш һҽм иярчен кисҽклҽре турындагы мҽгълүматны искҽ тҿшерү һҽм ныгыту. Баш һҽм иярченкисҽклҽрнеңмҽгънҽлҽренҽаныклык кертеп килҽ торган кисҽк  - аныклагыч  белҽнтаныштыру. Аныклаучы  теркҽгечлҽр  һҽм  теркҽгеч сүзлҽрне (ягъни, аеруча, бигрәк тә, мәсәлән) кулланып,җҿмлҽлҽр тҿзергҽ ҿйрҽтү.Аныклагычлар янында

               тыныш билгелҽрен кую кагыйдҽлҽрен үзлҽштерү.

Ялгызлык һҽм уртаклык исемнҽрен сан һҽм килеш белҽн тҿрлҽндерҽ белү күнекмҽлҽрен тирҽнҽйтү. Кушма (бөтендөнья),  тезмҽ  (саф күңелле),  парлы ( туган-тумача, алыш-биреш, азык - төлек,  мал-туар)сүзлҽрнең  ясалышын  һҽм  мҽгънҽлҽрен  үзлҽштерү,сҿйлҽмдҽ  дҿрескулланырга ҿйрҽтү һҽм тҽрҗемҽ итү үзенчҽлеклҽрен аңлату. Актив  үзлҽштерелҽторгансыйфатларның  мҽгънҽлҽрен, ияртүлесүзбелҽн килгҽндҽ тҿрлҽнмҽвен, ияртүче сүз  тҿшеп  калгандаисемлҽшүен  аңлап, сҿйлҽм тҿзергҽ ҿйрҽтү. Тҽмамланмаган  үткҽнзаман  хикҽя  фигыльне  зат-сан  белҽнбарлыкта һҽм юклыкта тҿрлҽндереп, урынлы  куллануга һҽм рус  теленҽ дҿрес тҽрҗемҽ итүгҽ ҿйрҽтү. Күптҽн үткҽнзаман  хикҽя  фигыльнеңмҽгънҽсен, тҿрлҽнешен һҽм рус теленҽ тҽрҗемҽ  итү үзенчҽлеклҽрен үзлҽштереп, аның белҽн җҿмлҽлҽр тҿзергҽ ҿйрҽтү. Кабатлаулы        үткҽн        заман        хикҽя        фигыльне        зат-сан        белҽн  барлыктаһҽм        юклыкта тҿрлҽндереп,        рус теленҽ тҽрҗемҽ итҽ һҽм сҿйлҽмдҽ куллана белү.         Килҽчҽк үткҽн заман хикҽя фигыльнең барлыкта һҽм юклыкта зат-сан белҽн тҿрлҽнешен  гамҽли үзлҽштерү һҽм аны дҿрес кулланырга күнектерү. Фигыльнең үткҽн һҽм килҽчҽк заман формаларын аңлап аера белү һҽм фикерне тҿгҽл белдерү ҿчен куллану күнекмҽлҽрен камиллҽштерү. Затланышлы  һҽмзатланышсызфигыльлҽрнетанып  белергҽ  ҿйрҽтү.Сыйфат фигыльнең заман формалары һҽм аларны рус теленҽ тҽрҗемҽ итү  үзенчҽлеклҽре  белҽн таныштыру. Хҽлфигыльлҽрнең  тҿрлҽре  һҽмрус  теленҽ  тҽрҗемҽ  итүүзенчҽлеклҽретурында мҽгълүмат бирү, аларны кулланып, җҿмлҽлҽр тҿзергҽ ҿйрҽтү (-ып-еп-п; - гач-гәч/  - кач-кәч;-а-ә/-ый-и;-ганчы-гәнче/-канчы-кәнче  - укып;укыгач;укый-укый; укыганчы). Исем фигыльлҽрнең барлыкта - юклыкта килеш, тартым, зат-сан белҽн тҿрлҽнүен һҽм рус теленҽ тҽрҗемҽ итү үзенчҽлеклҽрен гамҽли үзлҽштерү; җҿмлҽдҽ ия, хҽбҽр, аергыч,

               тҽмамлык, хҽл булып килүен белү.