Юз-жаг травматологияси фани буйича (стр. 14 )

Мия қутиси якка синишларида юқори жағ синишларидек белгилар: «кўзойнак» симптоми аниқланади. Аммо 24-48 соатдан кейин юзага келади. Юқори жағ синишларида эса бу симптом травмадан кейин юзага келади.

ЮҚОРИ ЖАҒ ОСТЕОСИНТЕЗИ

Юқори жағ остеосинтези, юқори ва пастки жағ шиналашдаги жараёнга кўра физиологик ва прогрессив кечади. Чунки бунда пастки жағ функцияси сақланган бўлади. озиқланишда унча ўзгариш бўлмайди. Организмни энергетиклиги ва пластиклиги тўлиқ компессацияланган бўлади. Ташқи нафас, гапириш бузилмайди, бронхлар тозалиги одотдаги тартибда бўлади. Ҳамма турдаги юкари жағ очиқ учокли синишларида иммоблизацияда остеосинтез суяк чоки ва шурупли кичик пластин усули қўлланилса ёпк учокли синиш (Ле Фор 3)да Киршнер сипицяси ва учокдан ташқаридаги ёпиқ остеосинтези Дингманг Адамс, Вижнел-Бийе, гипсли калпог спицялар билан (хама типдаги синишларда) ва Киршнер сипицяси (Ле Фор2)методлари қўлланилади.

Аниқ вазият маҳаллий ва умумий оғриқсизлантириш ўтказишга боғлиқ бўлиши мумкин. Маҳаллий оғриқсизлантиришда оғриқсизлантириш юмолок тешиедан уша сохага маҳаллий анестетик моддо юбориш билан олиб борилади. Бунда нерв стволи сезгиси йўқотилмайди. Умумий оғриқсизлантриш беморда бурун йўли орколи ўтказилади.

ЖАҒ СИНИШЛАРИНИ РЕПОЗИЦИЯ ВА ФИКСАЦИЯСИНИ ГИПСЛИ ҚАЛПОҚ ЁРДАМИДА ЎТКАЗИШ (Дингман бўйича)

Бу усул жағнинг ҳамма синишларида синиқлари ўрнига куйишига қийинчилик бўлганда қўлланилади. Қўллашга кўрсатма: бемор ёши ва ёндош касалликларига шикастланишни кули ва операцияда давомийлиги боғлиқ бўлмаганда қўлланилади.

Қарши кўрсатма: Жабрланувчида мия қутиси шикасти ясси энса ва мия қутиси да трепанацияси бўлганда қўлланилмайди.

Дингман методида: 4-5та гипс боғлам иссик сувда хўлланади. 2та бинтдан айлана боғлам ҳосил қилинади, бу айлана энса думбоғи, қош усти ва қулоқ дахлиздан ўтади. Охирги бинт юздан юқорига кўтарилади. Яни тепа сохага ва кейин пастга туширилади. Бу гипсли боғлам 24-соатга кўйилади. Силлик синиш юқори жағ тишларига калпак куйишигача ёки ундан сўнг кўйилади.

4-6 тиш проекциясида анестетик серолик юбориб лигатурапанади. Лигатурани диаметри 0, 5-0, 6 ммни ташкил этади. Охтиги ип шинаги махкамланади. Би операция хар бир кўрсатилган тишда қайтарилади. Лигатуранинг ташқи охири тугун ҳосил қилиниб, 3-4қават резинали халка билан беркитилади.

Синиш сохасида прикус баландлиги тикланади. Бурундан келётган суюқлик тўхтатилади. Синиқлар репозиция қилинади. 2-3хафта давомида холат аниқланиб фикссацияни давом эттирилиши ёки эттирмаслик хал қилинади.

Агар имобилизацияни тўхтатишга карор илинса легатура кайчи билан кесилади. Гипсли қалпоқча энса сохада кесиб олинади. Унданг сўнг тишдаги шиналар олинади Тиш тозалиги текширилади.

Жахон амалиётида Дигман номи билан машхур бўлган, ва биз би кўйилган ананани бузмадик.

Бу вақтларда бир қанча апрат канструкцитяси ишлаб чиқарилган, асосий елемент метали ёй хисобланади ва тайанч майдонили махсуз шуриплардан, бу ёй ёрдамида уни бош мия калла суягига уланади. Бу ёйга легатур ёрдамида юқори жағ фиксация қилинади.

Шикастланмаган калла суягига юқори жағ синиқлари котирилади. (Адамс) бўйича.

1942 йилидаги юқори жағдаги учок ташқарисда остеосинтез Адамс томонидан ёритилган, айрим модернизацияга чидаган холда, хозир жахонда энг машхур хисобланади.

Остеосинтезни бу турида айтиладики, ҳамма Янги синган юқори жағ тез тўғриланадиган чизиқлардир.

Адамс методи бўйича юқори жағ синишлари калла суягининг шикастланмаган сохасига лигатура ётдамида котирилади.

Ле Фор 2 ва 3типи бўйича юқори жағ синиши ўтказувчи ва инфиьтрацион анестизия ёки наркоз ости бурчак сохасидаги тёриға скаьлпел киритлади, пешона ва чакка ўсиғида пайдо бўлган ёноқ суяги, узун ярим ойсимон эгилган игна яра сохасидан юргизилади, ёноқ сиягининг ички юзасидан ўтади, оғиз дахлизидан биринчи юқориги маяр сохасига ўтади, хирург бармоқлари билан бошқариб туради, шу сохага жойлаштирилган холда. Игнани ёриғида лигатурани ўтказиб оғиз дахлизига олиб бориб, унинг охири зонаси билан фиксация қилинади. Йодни сурибигна юқори ташқарига қилиб чиқариб олинади. Яна игна шу яралан ўтказилади, ёноқ суягининг ташқи юзасидан юргизилади, оғиз дахлизи сохасидан биринчи премоляргача.

Лигатурани ташқарисининг охири игнанинг ёргига ўтказилади, оғиз бўшлиғидан олинади. Тўқимани тиришишини олдини олиш мақсадида, лигатура ва ёноқ суягини юзасининг орқасидаги лигатурини тортиб турилади, юмшоқ тўқима ёноқ суягига ёпиштирилган холда. Яранинг терисига битта чок кўйилади. Юзнинг иккинчи томонида аналогик манипулация бажарилади.

Агар лигарура юмшоқ тўқимани тиришишига олиб келса ва буни врач курмай колса, бирнеча кундан кейин лигатура ўтказилган жойда бзаеки абсцес пайдо бўлиши мумкин, бунда тез ёрдам кўрсатилади.

Йирингни очиб каралганда қон аралашган йирингли ажралма ажралади, бу легатирани олдиб ташлангандан кейн йўқолади. Лекин, амалиётда, бу билан шошилмаса бўлади чунки йиринг тери остида жойлашганлиги сабабли, шу вақтларда яхш дренажланади, синиқларни бир-бирига ёпишиши учун.

Ле Фор 1 типи бўйича юқори жағ синишда ўтказувчи ва инфилтрацон анестезия ёки наркоз остида кўзнинг юқори ташқи бурчак сохасидан тукитмадан суяккача 2см ёсимон кесилади.

Касметик жихатдан, операциядан кейинги чандиқ кўринмастлиги учун беморни коши кирилиб ва ши сохадан кесма ўтказилади.

Суяк усти пардаси пешона суягинингт кўзнинг юзаки сохасига ажратилади. Шикастланган сохада синиқ ёриқни топиб, ундан 1см юкорси тешлади. Шу тешикга лигатурани киритиб ва кўз қиррасидан чиқарилади. Ярим ойсимон игна ёрдамида лигатиру оғиз дахлизига олиб келинади, ёноқ суягининг ички юзасидан ўтказилади. Битта учи биринчи юқори моляр сохасидан чиқарилади, 2 чи учи 1чи юқориги сохасидан чиқарилади. Тери шикасти тикилади.

Юқори жағни симметрик синишда, унинг синигинг бир томони ёногига, бошқа томони пешона суягига фиксацияланади.

Юқори жағни кул-репозициясидан кейин легатурани охри гшина ёки пратезга икки томонлама икки нуқтага фиксацияланади қимирлашини йўқ қилиш учун.

Адамс тавсия килмаганлиги тўғрисида.

Айрим холларда, юқори жағни қўпол жойлашганида, тугирласа бўлади, лекин айрим жойларда пальпацияда суяк гадир будирлиги сезилиши мумкин. Прикус анча яхшиланган, лекин тўлиқ жойлашмаган ва «ингичка доводка талаб қилинади. Бунинг учун вақтинчалик пастки жағни ишлатиш мумкин. Шу мақсадда лигатурани биттасига бир нечта узуксимон резинкалар кийлирилади, шундан кейин лигатурани охириги вақтинчаликка айлантирилади. , ва бошқа томони ҳам шундай қилинади. Узуксимон резира шинани илгакига кийдирилади, пастги жағга қилинади. Шунақа қилиб юқори жағ ва пастки жағ репозицияси шундай қилинади. Бундай метод яхши натижа беради, юқори жағни жойига туширади. Одатда 2-3кундан кейин суяк гадир-будурлиги йўқолади, прикус яхшиланади. Резиналар олиб ташланади кейин юқори жағ қимирлаши кўрилади.

Лига турани охири қийшайтирилиб юқори жағ шинасига махкамлантирилади, акс холда юқори жағ пастга тушиб қолиши мумкин.

Юқори жағ консолидациясига 4-5 хафта керак. Суяклар бирикганлигини текшириш учун лигарурани бушатиб тепа жағни олди тиш орқали 1та қўл билан текшриб, иккинчи қўл билан синган жойни бошқариш керак.

Даволаш тугагандан кейин лигатирани олиб ташлаш учун бир бошни кесиб кайчи билан шиллиқ қаватни сикиб бирданига иккинчи томондна тортиш керак.

Бироқ 2чи ва майда эластик сим билан хар доим ҳам пешона суягинитрепанациясини амалга ошириб бўлмайди. Операциядан кейин қолган чандиқни кесишга тўғри келади, ярат лигатураси оғиз дахлизи орқали кесилади ва берқилади. Адамс таклифга кўра юқори жағ Ле Фор2 ва3 синф бўйича синишда орбитанинг пастки чеккасига лигатура махкамланади. Бу операция Ле Фор 1бўйича синганда қилинадиган операцияга жуда ўхшаш. Бу оператив муолажадан кейин кўз ости сохасида сезиларли чандиқ қолади, Яна пастки лунжни лимфостази юзага келиши мумкин ва операция ёноқ суяги операциясига нисбатан чузилади. Биз Ле Фор3 бўйича юқориги жағни синишда бурун тўсиғини ёки олдинги бурун қиррасини махкамлашни тавсия қилмайимз. Чунки биринчидан жағнинг олдинги кам харакат қисми фикцацияланади, иккинчидан лигатура юқоридан пастга йўналганиучун хамиша милк остида қолади ва бир кундан кейин унинг.

Юқори жағ суяги синигни фикцацияси (Винежнела-Бийе:Швирков:Пибус бўйича)

Имобилизацияни бу тури камдан-кам қўлланилади.

Юқори жағнинг ва пешона суяги камдан-камсинади. Бу катта фрагментни муалифлари бўйича фиксациялаш учун фрез тешикларга лигатуралар тепа суягига кўйилади.

Юқори жағ тишларига кўйиладиган шинага лигатура куйиш усули(методи).

Адамс усулидан фарқ қилмайди. Бемор бошидаги сочлари операциядан олдин олинади. Тепа –чакка сохасидан ярим ойсимон кесма ўтказилади тил шаклидаги лахтак ҳосил бўлади, уни асоси пастга қараган бўлади. Унда чакка артерияси бор. Юмшоқ тўқималар суякдан ажиратилади, синган ёриқ топилади. Унинг орқасига фрез тешиклар кўйилади, уларнинг ораси 1-2см бўлади, коловорот ва фрезларнинг хар хил формасидан фойдаланилади. Одатда тешикдан пульсацияланувчи қон окади, бу эпидурал гематомадан дарак беради. Тешикнинг яримга суякни ички юзасига калла суягига йўналган сохасига узун ингичка дока трундалари кўйилиб, улар билан қон тўхтатилади.