Юз-жаг травматологияси фани буйича (стр. 37 )

Даволаш аралаш, операция олди телегамматерапияси, усмани без билан бирга олиб ташлаш, юз нервини саклаб колиш фактгина кичик циллиндромаларда кзатилиши мумкин.

Сўлак бези раклари

Сўлак бези ўсмалари 17 %ини сулак бези раклари ташктл этади. Гистологик цилиндрик, ясси хужайрали ва нодифференциаллланган турларига булинади. Макроскопик ўсмада бириктирувчи тўкима кўп бўлса скир, агар тўкима элементлари кўп бўлса бундай ракларни мазговик дейилади.

Рак кулок олди, юмшок танглай ва жаг ости сўлак безларини заралаши мумкин. Сўлак бези раклари тез ўсиб огик пайдо бўлиб, терига , шиллик каватга ўсиб кириши мумкин. Бу ўсмаларни олиб ташланганда Яна кайталанади. Шу сабабли сўлак бези ракларини канча тез даволашни бошланса шунчалик натижаси яхши булади. Шу сабабли операция олди нур терапияси ва ўсмани атроф соғ тўкималари ва лимфа томирлари билан олиб ташлаш тавсия этилади. Операциядан сўнг хам нур терапияси таклиф этилади. Бу эса сўлак ажралишини камайтиради ва оғиз бўшлиғи гигиенасини ёмонлаштиради.

Сўлак бези саркомалари

Сўлак бези саркомалари кам учраб 1 % ни ташкил этади ва кўпинча қулок олди сўлак безида кўпрок учрайди. Ракдан фарклирок лимфа тугунлари вактдан олдин шишмайди.

Даволаш аралаш усулда.

Ташхислаш бу ўсмаларни ташхислаш учун биопсия, радиоактив текширишлар, радиоактив фосфор 32Р, сиалография, булардан ташкари операция пайтида ТЛМ (тетрацик-липомали люминицет микроскопияси).

Прогноз сўлак безларидан улим холати 52,7 ни, циллиндромаларда 51,7 %ни ташкил килади. Ўз вактидаги аралаш даволаш усуллари бу % ларни бирмунча 40-49 %гача камайтиради.

Адабиётлар:А -1-5, К–4,9,33,35,36,39,40.

4. Амалий машғулотлар

4. 1. Амалий машғулотларнинг тематик режалари.

Мавзулар№	Амалий машғулотлар номи	(n)соатмобайнида
1.	Тишлар чиқиши давридаги касалликлар. Ақл тишларини чиқишидаги қийинчиликлар. Ретенция, яримретенция, дистопия. Ўткир перикоронарит. Ривожланиш алгоритми, ташхиси, давоси.	7,0
2.	Одонтоген гайморит. Ташхислаш ва даволаш алгоритмлари. Юқори жағ бўшлиғи перфорацияси. Ташхислаш ва даволаш принципи алгоритмлари.	7,0
3.	Сўлак безларини ўткир ва сурункали номахсус яллиғланиш касалликлари. Сўлак тош касаллиги. Ташхислаш ва даволаш принципи алгоритмлари.	7,0
4.	Сўлак безларининг реактив-дистрофик яллиғланиш касалликлари (cиалозлар, Гужеро-Шегрен синдроми, Микулич касаллиги). Ривожланиш алгоритми, ташхислаш ва даволаш принциплари.	7,0
5.	Чакка пастки жағ бўғими артрити. Этиопатогенези, таснифи, клиникаси, ташхиси, жаррохлик даволаш усуллари.	7,0
6.	Тишларнинг чиқиши ва синиши. Катаксимон ўсиғининг синиши.	7,0
7.	Пастки жағ чиқишлари ва синиши. Этиологияси, клиникаси, ташхиси ва даволаш.	7,0
8.	Юқори жағ синишлари. Этиологияси, клиникаси, ташхиси ва даволаш.	7,0
9.	Жағларнинг синишида вақтинча ва доимий иммобилизация усуллари.	7,0
10.	Жағларни синишларида оператив даволаш усуллари.	6,0
11.	Бурун суклари, ёноқ суяги ва ёйи синишлари клиникаси ва даволаш.	7,0
12.	Юз юмшоқ тўқималари жарохатлари. Юз юмшоқ тўқималари жарохатларига бирламчи жаррохлик ишлови алгоритми.	7,0
13.	Юз юмшоқ тўқималари ўқ отиш қуролидан бўлган жарохатлари.	7,0
14.	Жағ суякларини ўқ отиш қуролидан бўлган жарохатлари.	7,0
15.	Юз жағ соҳаси биргаликдаги жарохатлари.	7,0
16.	Юз жағ сохасининг куйишлари.	7,0
17.	Юз жағ соҳасининг совуқ олиши.	7,0
18.	Юз жағ соҳаси жарохатлари асоратлари.	7,0
19.	Юз жағ соҳаси комбинирланган жарохатлари. Клиникаси ва даволаш хусусиятлари.	7,0
20.	Юз-жағ соҳаси биргаликдаги жарохатларини махсус даволаш. парваришлар ва овқатлантириш.	6,0

4.2. Амалий машғулотлар мавзуларининг мазмунлари

Амалий машғулотлар мавзулари.

№ машғулот	Амалий машғулотлар мавзуларининг ва унинг қиска мазмуни ва қўлланадиган янги педагогик технологиялари	Адабиётга далил	маърузалар мавзусининг №
1	Тишлар чиқиши давридаги касалликлар. Ақл тишларини чиқишидаги қийинчиликлар. Ретенция, яримретенция, дистопия. Ўткир перикоронарит. Ривожланиш алгоритми, ташхиси, давоси. Мустақил ишмавзуси: Пастки ақл тишини суғуриш вариантлари ва ярани тикиш. Ишчи ўйин: Ўргимчак тўри тўри Расм, схемалар.	А – 1-5, К – 10,13,22,32,38,43,46,48.	1
2	Одонтоген гайморит. Ташхислаш ва даволаш алгоритмлари. Юқори жағ бўшлиғи перфорацияси. Ташхислаш ва даволаш принципи алгоритмлари. Мустақил иш мавзуси: Юқори жағ бўшлиғи тубини пластик йўл билан бартараф қилиш. Ишчи ўйин: Қора қути. Ўргимчак тўри тўри Расмлар, схемалар	А – 1-5, К– 10,13,22,32,38,43,46,48.	1
3	Сўлак безларини ўткир ва сурункали номахсус яллиғланиш касалликлари. Сўлак тош касаллиги. Ташхислаш ва даволаш принципи алгоритмлари. Мустақил иш мавзуси: Пастки жағ ости сўлак безини сўлак тош касалликлари турли босқичларида ўзгариш схемаси. Ишчи ўйин: Қора қути. Ўргимчак тўри тўри Видеофильмлар: дигитал сиалоскопия сулак тошларини дистанцион литотрипсияси Расмлар.	А – 1-5, К – 10,13,22,32,38,43,46,48.	1
4	Сўлак безларининг реактив-дистрофик яллиғланиш касалликлари (cиалозлар, Гужеро-Шегрен синдроми, Микулич касаллиги). Ривожланиш алгоритми, ташхислаш ва даволаш принциплари Мустақил иш мавзуси: ЮЖС махсус яллиғланиш касалликлари. Ривожланиш алгоритми, ташхислаш ва даолаш принциплари. Ишчи ўйин: Қора қути. Ўргимчак тўри тўри Расмлар, схемалар	А – 1-5, К – 10,13,22,32,38,43,46,48.	1
5	Чакка пастки жағ бўғими артрити. Этиопатогенези, таснифи, клиникаси, ташхиси, жаррохлик даволаш усуллари. Мустақил ишмавзуси: Ионнидис усули бўйича артропластика операцияси босқичлари (схемаси). Ишчи ўйин: Қора қути. Ўргимчак тўри тўри Расмлар, схемалар.	А – 1-5, К – 10,13,22,32,38,43,46,48.	1
6	Тишларнинг чиқиши ва синиши. Катаксимон ўсиғининг синиши. Мустақил ишмавзуси: Қимирлаётган тишларни махкамлаш усуллари. Ишчи ўйин: Қора қути. Ўргимчак тўри тўри Расмлар. схемалар	А – 1-5, К – 10,13,22,32,38,43,46,48.	1
7	Пастки жағ чиқишлари ва синиши. Этиологияси, клиникаси, ташхиси ва даволаш Мустақил иш мавзуси: Вассмонд бўйича пастки жағнинг бўш қисмларининг схематик кўриниши ва чайнов мушакларининг синиқ бўлаклар силжишига таъсири. Ишчи ўйин: Қора қути. Ўргимчак тўри тўри Видеофильмлар: Пастки жағни олдинга чиқишини тўғрилаш Расмлар.	А – 1-5, К – 10,13,22,32,38,43,46,48.	1
8	Юқори жағ синишлари. Этиологияси, клиникаси, ташхиси ва даволаш. Мустақил иш мавзуси: Ле Фор бўйича юқори жағ синишлари схемаси. Ишчи ўйин: Ўргимчак тўри тўри Расмлар. схемалар	А – 1-5, К – 10,13,22,32,38,43,46,48.	2
9	Жағларнинг синишида вақтинча ва доимий иммобилизация усуллари. Мустақил иш мавзуси: Тигерштед шинасини алюмин симидан тайёрлашдаги 3 тури. Ишчи ўйин: Қора қути. Ўргимчак тўри тўри Видеофильмлар; Жағлар синишларида Гиппократ боғламини қўйиш Тигерштедт шинасини букиш ва тақиш Айви бўйича вақтинча иммобилизация усули Тигерштедт шинасини тақиш Шшинани тақиш Айви лигатура Оддий бинтли боғлам Расмлар.	А – 1-5, К – 10,13,22,32,38,43,46,48.	3
10	Жағларни синишларида оператив даволаш усуллари. Мустақил иш мавзуси: ЮЖС жарохатлари бор беморларга овқатланиш менюсини тузиш. Ишчи ўйин: Қора қути. Ўргимчак тўри тўри Видеофильмлар; остеосинтез Расмлар.	А – 1-5, К – 10,13,22,32,38,43,46,48.	3
11	Бурун суклари, ёноқ суяги ва ёйи синишлари клиникаси ва даволаш. Мустақил иш мавзуси: Пастки жағ постравматик остеомиелитида секвестрлар схематик тасвири. Ишчи ўйин: Қора қути. Ўргимчак тўри тўри Видеофильмлар Ёноқ суяклари репозицияси Бурун суяклари репозицияси Лимберг илмоги билан ёноқ суяклари репозицияси Ёноқ суяклари репозицияси №2 Репозиция+остеосинтез Расмлар. схемалар	А – 1-5, К – 10,13,22,32,38,43,46,48.	2
12	Юз юмшоқ тўқималари жарохатлари. Юз юмшоқ тўқималари жарохатларига бирламчи жаррохлик ишлови алгоритми. Мустақил иш мавзуси: Хирургик чоклар қўйиш схемаси. Ишчи ўйин: Қора қути. Ўргимчак тўри тўри Видеофильмлар: Ташқи уйқу артериясини бармоқ билан босиш Мультановский чоки Расмлар	А – 1-5, К – 10,13,22,32,38,43,46,48.	1
13	Юз юмшоқ тўқималари ўқ отиш қуролидан бўлган жарохатлари. Мустақил иш мавзуси: Пастки жағ остеосинтезлари усулларини чизинг. Ишчи ўйин: Қора қути. Ўргимчак тўри тўри Расмлар, схемалар.	А – 1-5, К – 10,13,22,32,38,43,46,48.	3
14	Жағ суякларини ўқ отиш қуролидан бўлган жарохатлари. Мустақил иш мавзуси: Г. Иващенко бўйича ўқ отиш қуролидан бўлган жарохатлар таснифи. Ишчи ўйин: Қора қути. Ўргимчак тўри тўри Расмлар, схемалар.	А – 1-5, К – 10,13,22,32,38,43,46,48.	3
15	Юз жағ соҳаси биргаликдаги жарохатлари. Мустақил иш мавзуси: Юзнинг биргаликдаги жарохатларида тиббий эвакуация босқичларида тез махсус ёрдам кўрсатиш. Ишчи ўйин: Қора қути. Ўргимчак тўри тўри Расмлар, схемалар.	А – 1-5, К – 10,13,22,32,38,43,46,48.	3
16	Юз жағ сохасининг куйишлари. Мустақил иш мавзуси: Куйиш чуқурлиги таснифининг схематик кўриниши. Юз жағ соҳаси куйган беморларни парваришлаш хусусиятлари. Ишчи ўйин: Қора қути. Ўргимчак тўри тўри Расмлар. схемалар	А – 1-5, К – 10,13,22,32,38,43,46,48.	3
17	Юз жағ соҳасининг совуқ олиши. Мустақил иш мавзуси: Нормал тери структураси схемаси. Ишчи ўйин: Қора қути. Ўргимчак тўри тўри Расмлар. схемалар	А – 1-5, К – 10,13,22,32,38,43,46,48.	3
18	Юз жағ соҳаси жарохатлари асоратлари. Мустақил иш мавзуси: Юзнинг биргаликдаги жарохатларида тиббий эвакуация босқичларида кечиктирилган махсус ёрдам кўрсатиш. Ишчи ўйин: Қора қути. Ўргимчак тўри тўри Расмлар. схемалар	А – 1-5, К – 10,13,22,32,38,43,46,48.	3
19	Юз жағ соҳаси комбинирланган жарохатлари. Клиникаси ва даволаш хусусиятлари. Мустақил иш мавзуси: Нур касаллиги босқичлари. Ишчи ўйин: Қора қути. Ўргимчак тўри тўри Расмлар. схемалар	А – 1-5, К – 10,13,22,32,38,43,46,48.	3
20	Юз-жағ соҳаси биргаликдаги жарохатларини махсус даволаш. парваришлар ва овқатлантириш. Мустақил иш мавзуси: Чакка пастки жағ бўғими эскирган олдинга чиқишини тўғирлаш схемаси. Ишчи ўйин: Қора қути. Ўргимчак тўри тўри Расмлар. схемалар	А – 1-5, К – 10,13,22,32,38,43,46,48.	3

6. Талабаларнинг мустақил иши(100соат)