Бирламчи поэпителиал хавфли усмалар жаг саркомаси 9% ни ташкил килади. Юкориги жаг саркомасига караб буйи усмирларда булади.21 -40 ёшда ва болаларда марказий саркома суяк ичидан усади. Тери ости саркомаси эса суяк усти пардасидан (1971)саркомаларни.

Остеогенлар(остеоген саркома хавфли остеобласткластома, хондросаркомалар) ва ноостеоген (фибросаркома, миксосаркома, гемангиосаркома Юинг саркомаси, гемонгиэндотелиома, ретикуласаркома, солитармиелома).

Бу саркомалар суяк ичига усиб киради иккиламчи жарохатга олиб келди.

Клиника. Пастки жаг саркомаси тез усувчи рака караганда бу тилнинг четланишига олиб келади огиз тубини ва юз ассиметриясига олиб келади. Узок вакт яраланиш мумкин бу рака характерли эмас. Бир пайтнинг узида кирсилаш бугимларга хос тишларни кузгалиши кимирлаш9и тез пайдо булади, маказий саркомада кузатилади. Ривожланишнинг охирги пайтида яралар пайдо булади кохекция ва организмнинг умумий холсизлик куп пайт кузатилади. Айрим остеоген саркомалар ривожланиши тескари, жуда секин йиллаб, лекин митозлар кузатилади. Тез усувчи саркомага караганда.

Даволаш

Пастки жаг саркомасини даволаш пастки жаг ракига ухшаб комбинирланган нур ва хирургик

Йул билан даволашда биринчи этап огиз бушлигини санациядан бошланади охирда нурлаш терапия билан.3-5 хафтадан сунг нурли эпителит ва дерматит тухтайди. ундан кейин хирургик аралашув пастки жаг резекцияси ёки экзоортикуляция утказилади. Жаг резекцияси электро хирургик йул билан олиб борилиши лозим.

Юинг саркомаси

1921 йилда Юинг усманинг асосий формасини тасдиклади. Бошида буни диффуз эндотелиома деб аниклади кейин эса эндотелиал миелома деб атади, гистогенизи аникланмаган.25 ёшгачи кузатилади Юинг саркомаси жаг суяклари учун хавфи кам, бу саркома жагларни кам зарарлайди. Бошка скелет мускуларига караганда

НЕ нашли? Не то? Что вы ищете?

Клиника. Касаллик тухтовсиз огрикдан бошланиши мумкин. Тишлар кимирлаши кузатилади. юмшок тукималар шишган жагни ураб турган сохалар. Харорат 39-40 гача кутарилади

Касалларда умумий холсизлик билан бирга лихорат холат, лейкоцитоз СОЭ тезлашиши базида иккиламчи анемия кузатилади.

Куп касалларда териси, шиллик кават ёнувчи усма кул билан ушланганда иссик булади. Базида огрик колади Тиш кимирлаш тухтайди шиш текисланади, кейин огрик обострение беради. Клиник текширув пайтида усма катталашади ва кичиклашади. Бу касаллик бошида уткир остеомиелитга ухшаш булади. Бунака тулик усиш Юинг саркомаси хос. Касаллик бошланишидан то врачга учрагунча орадан 2 ойдан 1 йилгача вакт утади.

Бу пайтга келиб усма огрикли чегараси аник булган булади.

Гистологик томондан Караганда бой хужайрадан ва но дифференциаланган хужайрадан иборат. Ретикуляр саркомага караганда Юинг саркомасида оргентофил толалар булмайди. Айрим афторлар Юинг саркомаси тупламидан иборат деган.

Даволаш. Юинг саркомасига нурли терапия жуда сезгир. Нур билан даволаганда огрик йуколади. Касал умумий ахволи яхшиланади. Усма анча кичраяди. Биргина нурли терапия билан эмас балки микросаркома ва ретикуляр саркома жуда кам усма.

Хондро саркома хам жуда кенг учрайди. Бунда периферик ва марказий формалари бор. Купчилик касаллар утиб кетган усмали колган умрини уйда утказади бу касалларга окнолиги ва назоратида булади. Кучли огрикдан бушликдан дипрециядан касаллар огиз бушлиги тозалашмайди. Бу ходиса огиз бушлигида бошка инфекциялар Кириши мумкин. Огиз бушлигидан йиринг хиди келади ва ён атрофдагиларга сезилади. Стоматолог нарсани мушкулини енгилаштириши керак. Биринчи навбатда врач беморга ва унинг якинларига огиз бушлиги гигиенасини ургатиши лозим. Агар то сулак ютганда огрик булса бунда врач 1-2% дикаин буюриши мумкин. Энг асосий рол стоматолог беморнинг психик холатини мейёрда тута билиши керак. Хозирги пайтда бизнинг тиббиётимизда усмаларнинг олдини олиш учун профилактик шароитлар диагностикаси бор.

Адабиётлар.

А -1-5, К - 2, 5,8,12,14-17,21,23,25,28,42,44,45,47,51-53

Маъруза № 6

Одонтоген ўсмалар ва жағларнинг эпителиал кисталари.

1.  Жағларни одонтоген ўсмаларини клиникаси ва этиопатогенези

2.  Амелобластома-классификацияси клиник кўринишини, диф диагностикаси ва даволаш усуллари.

3.  Одонтома-клиник кўриниши ва даволаш принциплари.

4.  Цементома-клиник кўриниши ва даволаш принциплари

5.  Жағ кисталарининг классификацияси, этиопатогенези ва клиник кўриниши.

6.  Жағларнинг одонтоген эпителиал кисталари, эволюцион, фолликуляр одонтоген кисталари, тиш чиқишидаги кисталар

7.  Жағларнинг ноодонтоген эпителиал кисталари, глобуло - максилляр кесувчи канал кистаси. Бурун-лаб, милк кистаси.

8.  Яллиғланиш кисталари-радикуляр киста

9.  Кисталарнинг даволаш принциплари

Одонтоген ўсмалар деб бу янги ҳосилалар яъни оғиз бўшлиғининг бирламчи эпителийси ва мезинхимасининг нотўғри шаклланиши натижасида жағда юзага келади.

ВОЗ классификацияси № 5 бўйича одонтоген ўсмаларни классификацияси қуйидаги гуруҳларга бўлинади.

Жаҳон гистологик классификацияси бўйича (Рингборг Крамер 1971) одонтоген ўсмалар қуйидаги гуруҳларга, янги ҳосилалар турларига бўлинади:

1) Одонтоген аппарат структурасидан ҳосил бўлган ўсмалар:

А. Ҳавфсиз

1. Амелобластома

2. Қаттиқ эпителиал одонтоген ўсма

3. Амелобластик фиброма

4. Аденоамелобластома

5.Қаттиқ одонтоген киста

6. Дентинома

7. Амелобластик фиброодонтома

8. Мураккаб одонтома

9. Комплекс одонтома

10. Фиброна (одонтоген фиброма)

11. Миксома ( миксиофиброма)

12. Цементома

13.Мелонотик нейроэктодермал ўсма (меланоамело-бластома)

Б. Хавфли

1. Одонтоген

А. Хавфли амелобластома

Б. Бирламчи суяк ичи раки

В. Ракнинг бошқа турлари яъни одонтоген эпите-лийдан ҳосил бўлади

2. Одонтоген саркома

А. Амелобластик фибросаркома

Б. Амелобластик одонтосаркома

2) Суякдан ҳосил бўладиган ўсмасимон хосилалар

А. Остоген ўсмалар

1. Суякланувчи фиброма

Б. Суякларнинг ўсмага боғлиқ бўлмаган зарарланиши

1. Фиброз дисплазия

2. Херувизм

3. Гигант ҳужайрали гранулема

4. Киста

Халкаро гистологик таснифнинг практик кийинлиги сабабли , , А. Пачес, 1978й ва бош. янги таснифни таклиф этдилар. Бу тасниф онкологларнинг ассосияция сида тасдикланган.

ЖАҒЛАРДА ҲОСИЛ БЎЛГАН ЎСМА ВА ЎСМАСИМОН ҲОСИЛАЛАРНИНГ КЛИНИК МОРФОЛОГИК КЛАССИФИКАЦИЯСИ

А. Ўсмалар

1. Эпителий ўсмалари

А. Хавфсиз

1. Амелобластома

2. Кальцийланувчи эпителиал одонтоген ўсма

3. Аденоматоид одонтоген ўсма

Б. Хавфли

1. Ҳафвли амелобластома

2. Одонтоген карцинома

2. Ноэпителиал ўсмалар

А. Хавфсиз

1. Фиброма

2. Оссификацияланувчи фиброма

3. Цемент ҳосил қилувчи фиброма

4. Миксома

5. Хондрома

6. Хондробластома

7. Остеобластокластома

8. Остеома

9. Остеоид-остеома

10. Ангиома

11. Цементома

12. Неврилеммома

13. Меланоамелобластома

Б. Хавфли

1. Фибросаркома

2. Миксосаркома

3. Хондросаркома

4. Остеогенсаркома

5. Ангеосаркома

6. Ретикулосаркома

7. Мезенхимома

3. Аралаш тўқима генези ўсмалар

А. Хавфсиз

1. Юмшоқ аменобластик фиброма

2.Аменобластик фиброодонтома

3. Одонтоамелобластома

Б. Хавфли

1.Одонтоген саркома

Б. Ўсмасимон ҳосилалар

1. Эпителиал

А. Одонтоген кисталар

1. Бирламчи киста

2. Тиш чиқишидаги киста

3. Парадентал

4. Милк кистаси

5. Таркибида тиш сақловчи

6. Радикуляр

7. Фоликуляр

Б. Ноодонтоген киста

1. Кесувчи канал кистаси

2. Глобуломаксиляр

3. Бурун-лаб кистаси

4. Холестемотома

2. Ноэпителиал

1. Фиброзли остеодисплазия

2. Фиброзли цементодисплазия

3. Херувизм

4. Гигант ҳужайрали гранулома

5. Эозинофил гранулома

6. Суякли кисталар

3. Аралаш тўқимагенези

1. Комплекс одонтома

2. Контакт одонтома

АМЕЛОБЛАСТОМА

Амелобластома – эпителиал тузилишига эга бўлган одонтоген ўсма. Ҳозирги вақтгача у ҳақида аниқ бир тушунча йўқ. Ўсма бир неча 10 йиллар ўсиб хавфсиз бўлиши мумкин ва бир вақтга келиб эса рецедив бериб хавфли ўсмага айланиши мумкин. Адабиётларда келтирилган маълумотларга кўра амелобластома хавфсиз ўсмалар эса жағдаги ўсмасмион ҳосилаларнинг 6-7 % ини ташкил этади. Ҳозирги вақтгача амелобластомани бошқа хавфсиз ўсмалардан фарқи аниқланмаган.

Адабиётларда амелобластомани турли хил номлари учрайди: “адаматинома” кўл камерали кистома, марказий парадентал киста адаматинум, ўзимизни адабиётларда кўпинча адамантинома учрайди. Ҳозирги вақтда ВОЗ бўйича амелобластома термини ишлатилиб келинади (Б. Кабакоб 1978).

Рентгенографик тасвирлар жуда кўп вариантли бўлиб А. Козерова суякнинг 9 хил ўзгаришини рентгенографияда кўрсатиб ўтди.

1. Бир қатор юмалоқ бўшлиқлар

2. Битта суяк бўшлиғи ва уни ўраб турувчи кичкина бўшлиқ лар

3. Бир қатор думалоқ бўшлиқлар, уларнинг бир иккитасида тиш фолликуласи ёки шаклланган тиш бўшлиғи бўлиши

4. Тўртбурчакли бўшлиқлар

5. Катта жиякли бушлик (майда бушликлар хисобига)

6. Бир неча якка катта кистоз бўшлиқлар

7. Атрофи нотекис бўлган битта катта кистоз бўшлиғи

8. Битта катта бўшлиқ бўлиб унга тиш илдизлари қараган бўлади.

9. Битта катта киста ва кистага чиқмаган тишни тож қисми қараган бўлади. Бу фолликуляр кистани эслатади.

Адамантиноманинг рентгенограммада асосий куриниш булиб, хар хил даражадаги бўшлиқларнинг булиши хисобланади.

Бўшлиқлар шаффофлигига қараб: паст, ўрта ва юқорига бўлинади. Козерованинг монографиясида амелобластоманинг 40 га яқин тури курсатилган. 1943 йилда жаҳон адабиётларида амелобластоманинг 450 га яқин кузатувлар олиб борилган. 1959-йил Евдокамов 72 та амелобластома билан оғриган бемор ҳақида маълумот берган. И. Ермалаев 108 та амелобластома билан оғриган бемор ҳақида маълумот бериб, ўсмани даволашни клиник рентгенологик структурасини, ултраструктурасини тушунтириб берди.

Из за большого объема этот материал размещен на нескольких страницах:
1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40 41 42 43 44