95% холларда силлик хужайралар мугузланувчи рак, 4,5% силлик хужайралар мугузланмайдиган рак, 0,5% базал хужайрали рак учрайди (панкроид). Клиникада: ярали (эндофит), ярали инфильтратив, папиляр (экзофит ) ярали рак хавфли раклар каторига киради.

Лаб ракини 4 та боскичи фаркланади.

1-боскич чегараланган ўсма ёки яралар 1-1,5 смли шиллик ва шиллик ости каватларини зарарлаган, метастаз бермаган

2-боскич усма лабнинг 1 дан 2 кисмини эгаллаган лимфа тугунларида метастазлар бор.

3-боскич ўсма лабнинг катта кисмини эгаллаган, огиз дахлиз кисмига ва энгак қисмига таркалган.

4-боскич таркалаган ўсма бўлиб, лабнинг хамма кисмини юқори лабни хамма қисмига таркалган.

Пастки лаб ракларини ташхислаш.

Бемор анамнези тўғри йиғилса туғри ташхис кўйилади. Бу холатларда шиллик каватларда ўсма олди жараёнларини хам хисобга олиш шарт.

Киёсий ташхислаш да ўсма олди яллигланиш жараёнларини агарда лаб ракига шубха килинганда стомотоскопия ва хейлоскопия утказиш керак.

А. А Купин ва И. И Ермалаевлар хейлоскопияни утказишда лаб ракларини диагностикаси яхши натижа беради. 1948 йилларда хейлоскопия, хейломикроскопик ва цитологик текширишда усма олди жараёнлари ва лаб раклари яхши аникланади. фикрича усмаларни ташхислашда хейлоскопияни ахамяти катта лаб раки ни бошлангич боскичларида тўкима релйфини қаттиклашувида хейлоскопиянинг ахамяти катта. Яллигланиш ва ўсма олди жараёнларда аниқ ташхис қуйиш учун цитологик ва биопция усуллардан фойданилади.

НЕ нашли? Не то? Что вы ищете?

Клиникада биопсия утказиш 0,5% новакаин билан амалга оширилади бунда ўсма ёки яра жойидан 5-8 мм сог тўқима билан бирга олинади гемкастаз мақсадида электрокаогуляция ўтказилади.

Ташхислаш умуман қийин эмас, кам холларда туберкулёз гранулёмаси ва сифилитик яра билан киёсий ташхис килинади.

Даволашда лаб ракини даволашда албатта унинг кайси боскичдаги ва унинг клиник формасини аниклаш лозим лаб ракининг 1-2 боскичлари аралаш усулда жуда самарали даволанади. Бошлангич ўсмаларнинг учоги албатта оғиз бўшлиги санациясидан бошланиши керак 1970 йил пастки лаб ракининг гамматерапия усулини радиактив кобалт билан даволашни таклиф этган 1976 й Тобелиновская ракнинг 1-2 боскичларини криодеструция усулини таклиф этган.

Лаб ракларнинг 5 йил ичида тузалган Т1 100%Т297% Т3 57% метастаз берган холларда бу кўрсаткич 3 марта кам.

Тил раки

Лаб ракидан кейин 2 ўринда туради. Тилнинг ён томонларда 60-70% илдиз кисмида 20% ва камхолларда орка кисмида кам учрайди. Эркакларда аёлларга нисбатан 2 марта куп учрайди ва 40-70 ёшларда кўп учрайди. Тилдаги рак олди жараёнларини куп холларда ёмон одатлар чекиш ва нос чекишлар келиб чикаради.

Клиник таркалиши бўйича 4 боскичи кузатилади.

1-боскич чегараланган ўсма ёки яра холатида диаметри 1смгача шиллик ва шиллик ости каватида метастаз бермайди

2-диаметри 2смгача бўлган ўсма ёки яра мушак тўкимасигача етган тилнинг унча кўп қисмини унча кўп бўлмаган жаг остига бирламчи метастаз берган

3-ўсма ёки яра тилнинг ярмини эгаллаган, оғиз бўшлиги тубига таркалаган, тил харакати чегараланган, куп регионали метастаз берган

4-ўсма катта тилнинг куп кисмини зарарлаган ўсма юмшок тўқима ва суякгача борган.

Тил илдизи раки гистологик куриниши силлик хужайрали рак 3 босқичда учрайди.

1 - экзофит шакли

2 - эндофит ва инфилтратив шакли

Қиёсий ташхислашда декубитал, некротик яралар билан солиштирилади

Даволаш 1-2 боскичларида операция олди жараёнлари тил ярми резекцияси, регионар лимфа ўзакларини буйин клетчаткалари билан олиб ташланади 3-боскичда даволаш аралаш булади, огиз бушлигида маълум тукималарда Крайл операцияси утказилади. Н. Ходжаев тил ракининг 3-4 боскичларини тил артериясига катетер оркали химиотерапия юбориш билан даволаган. Огиз бушлиги раки кам учрайди 50 ёшдан кейин учрайди. Клиникада инфилтратив яра мушак тукимасигача ўсиб кириши кузатилади.

Даволаш огиз бушлиги ракига ухшаш булади огиз бушлиги раки 15 % оғиз бўшлиғи сохасида учрайди .Даволаш худди тил ракига ўхшаш, лекин шуни такидлаш керакки операция жараёнида бирламчи учоклар билан бирга олиб ташланди. Оғиз бўшлиги аъзоларини урганишда Е. Лчайнозок (1998 й) артерия ичига полихимиотерапия, жаррохлак терапия ва нур терапия яхши натижа беришини курсатиб беришди. эса огиз бушлиги шиллик кавати ракида метастазлар тарқалаган холатида яхши натижа бермаслигини кўрсатди.

КРАЙЛ ВА ВАНАХ БЎЙИЧА ОПЕРАЦИЯ УТКАЗИШ УСУЛИ

Крайл операцияси,муаллиф томонидан 1906 й таклиф этилган. Бунинг асосида бир вақтни ўзида бўйин клетчаткаларини олиб ташлаш ётади: бўйинни ўрта қисми, ўмров, трапециясимон мушакни олдинги кисми, қулоқ олди сўлак безининг олдинги пастки қисми, пастки жағнинг пастки қирғоғи. Олиб ташланадиган тўқималарга клетчатка ва лимфа тугунларидан ташкари ўмров-тўш сўрғичсимон ўсик мушаклари, жағ ости сўлак бези киради. Крайл операциясини бир томонлама утказилгандан сунг шакл бузилиши юзага келади. Елка осилиб колади. 2-3 ойдансунг иккинчи томонда худи шундай жаррохлик харакати утказилади. Бир вактнинг узида икала томонда операция ўтказиш беморлар учун оғирлик килади. фикрича Крайл операцияси кўп метастаз ва чукур лимфатик лимфа тугунларининг жойланишига караб ўтказилади.

Ваннах операцияси жағ ости ва энгак ости лимфа тугунларини бўйининг юза фациялари билан олиб ташлаш хисобланади. фикрича бу операция чегараланган холда бош ва бўйиннинг лимфа йўналишини хисобга олинган холда ўтказилади ва кенгайтирилган биопсияларда, ракнинг биринчи боскичида энгак ости сохасида метастазга шубха борлигида ўтказилади.

Прогноз. Тери раклариниг 2-3 боскичи 80-90 % тузалиши 3-боскичи 40-45 %, 4-боскичи 10-15% га тузалиши кузатилади.

ЮҚОРИ ЖАҒ РАКИ

ЮЖС барча касалликлари ичида юқори жағ раки 1-3 % ни ташкил қилади.

Юқори жағ хавфли ўсмаларини эрта ташҳислаш қийин ва шунинг учун кўпинча беморларни бошқа касаллик бўйича нотўғри даволашади. Буни шу соҳа сурункали яллиғланиш жараёнлари хавфли ўсма бошланғич симптомларига ўхшашлиги билан тушинтириш мумкин. Ўсма кўпинча кўринмайди, беморлар ўсма жараёни кенг тарқалганда кеч мурожаат қилади ва даволаш кўпинча шубхали бўлади.

Клиникаси ўчоқ жойлашган жойига (медиал, пастки ва юқори, латерал деворлар ), бурун орқали нафас олиш бузилишига, тишлар оғриши ва қимирлашига, диплопия, экзофтальм, бурундан кутилмаганда қон кетишига (33 % беморларда) боғлиқ бўлади.

Юқори жағ ракида ҳамма симптомлар аниқланмайди, бу жқори жағни анатомо-топографик мураккаб жойлашганлиги билн тушунтирилади.

Зарарланган жойни ва ўсма ўсиш йўналишини аниқлаш учун юқори жағ бўшлиғини Л. Онгрен бўйича секторларга бўлиш схемаси ишлатилади. (Т. Робустова дарслигида кераклича яхши ўрганилган). Бунда юқори жағ бўшлиғи 4 та секторга бўлинади: пастки олдинги ички, пастки олдинги ташқи, юқори орқа ички ва юқори орқа ташқи.

Мисол келтирамиз: агар ўсма юқори жағ бўшлиғини пастки олдинги қисмида жойлашган бўлса кичик озиқ тишлари ва қозиқ тишларни қимирлаши ва сезувчанликни йўқолиши кузатилади. Агарда бу тишлар олиб ташланса тиш катагидан ўсма тўқимасини қсиб чиқиши кузатилади. Зарарланган тарафда бурундан нафас олишни қийинлашуви ва юзнинг шакл бузилиши кузатилади.

Ташхислаш: Юқори жағ ракларини бошланғич босқичини ташҳислаш қийин. Агар гаймор деворлари деворлари бузилмаган бўлса клиник ва рентгенологик яллиғланиш жараёнига ўхшайди. Буруннинг ювинди сувларини цитологик текшириб кўриш лозим ва счурункали гайморитдан қиёсий ташхислаш керак.

Рентген текширувда – гаймор бўшлиғининг зарарланган томонда қорайиши кузатилади. Агар ўсма гаймор бўшлиғидан ташқарига ўсиб чиққан бўлса суяк деструкцияси кузатилади. Беморларнинг умумий ҳолати узоқ вақт ўзгармайди. Кейинчалик тез ўсиб интокцикация ва кахекция вужудга келади.

4 та босқичи фарқланади:

1- ўсма гаймор бўшлиғи ичида. Метастаз йўқ.

2- гаймор бўшлиғи деворлари зарарланади, лекин чегарадан чиқмайди. Бирламчи метастазлар аниқланади, халқумни орқа ва ён сохаларида кузатилади.

3- ўсма гаймор бўшлиғидан ўсиб, бурун бўшлиғига, кўзга, ғоваксимон лабиринтга ўсиб кириб кўз олмаси деформациясини вужудга келтиради, бўйин ва жапғ ости лимфа тугунлари пайпасланади.

4- ўсма юқори жағ бўшлиғидан юз терисига ва бошқа томонларга ўсади. Юқори жағ ракини даволаш аралаш олиб борилади. Хозирги пайтда кўпчилик олимларни фикрича энг рационал даволаш бу аралаш даволаш усули хисобланади: 1) операциядан олдин оғоз бўшлағи санацияси 2) операциядан олдинги нур терапия 3) операциядан олдинги ортопедик даво 4) юқори жағ резекцичси (жароҳатга радий препаратларни қўйиш) 5) лимфа ёғ тўқималарини битта блок билан олиб ташлаш (Крайл операцияси).

Юқори жағни Лауэрсу-Балон бўйича операцияси – ўсмани ғоваксимон лабиринтга пешонаг, асосий суякка, кўз косасига, қанотсимон жағ бўлиғига ва пастки жағ орқа қисмига тарқалганда бажарилади.

Юқори жағни Дунаевский-Соловьев бўйича резекцияси. Ўсма юқори жағни ички ва ташқи юзасига, бурун бўшлиғиги, қанотсимон жағ бўшлиғига тарқалган бўлса. Жарроҳлик харакати пастки жаг орти кесувидан бошланади. Тташқи уйқу артерияси боғланади.

Из за большого объема этот материал размещен на нескольких страницах:
1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40 41 42 43 44