I модуль (стр. 23 )

Көп, бар, үйлер, қаласында, Алматы, қабатты.

І деңгей

«Алматы – бас қала, Астана – жас қала» атты шағын шығарма жазыңдар.

V. Сабақты қорытындылау. «Топтастыру» әдісі:

 

Алматы

VI. Үй тапсырмасы. 2-тапсырма. Жақшаны ашып, сөйлем құрау.

7-сабақ Тіл дамыту

I. Ұйымдастыру кезеңі.

II. Үй тапсырмасын тексеру.

III. Сабақтың мақсатын, барысын айту.

IV. Бекіту.

1-тапсырма. Қалаларға сипаттама берілген жұмбақтарды шешіп, өздеріне ұнағандарын жаттап алу.

2-тапсырма. Біріккен қала атауларын қолданып, сөйлемдер құрау.

Алматы, Қарағанды, Ақтөбе, Екібастұз, Талдықорған, Қызылорда, Шымкент.

4-тапсырма. Диалогті толықтырып, өзара сөйлесу.

- Сен қай қалада тұрасың?

- ... .

- Ол қандай қала?

- ... .

- Сенің қалаңда нелер бар?

- ... .

- Көшелерде нелер жүреді?

- ... .

- Сен қаладағы нешінші мектепте оқисың?

- ... .

- Мектебің қаланың қай ауданында орналасқан?

- ... .

- Қаланың сырт жағында қандай демалыс орындары бар?

- ... .

- Сен жазда қай қалаға барасың?

- ... .

- Қандай қалаларды көргің келеді?

- ... .

V. Сабақты қорытындылау.

5-тапсырма. Берілген тақырыпқа қатысты қосымша сөздікті қолданып, шағын мәтін құрау.

Сөздік:

өзен - река жақын - близкий

көше - улица мәдениет - культура

сарай - дворец әмбебап дүкені - универмаг

ықшамаудан - микрорайон балабақша - детский сад

орталық - центр, центральный кітапхана - библиотека

өлкетану мұражайы - краеведческий музей

ескерткіш - памятник мақтаныш етеді - гордятся

саябақ – парк оқу орындары - учебные заведения

ұнайды - нравится

VI. Үй тапсырмасы.

3-тапсырма. Сөздерді тәуелдеу, септеу және сөйлемдер құрау.

8-сабақ Қызылорда қаласы

I. Ұйымдастыру кезеңі.

II. Үй тапсырмасын тексеру.

III. Сабақтың мақсатын, барысын айту.

IV. Бекіту.

1-тапсырма. Мәтінді оқып, үш деңгейлік тапсырмаларды орындау. Сұрақтарға жауап беру.

Қызылорда ХІХ ғасырдың ортасында «Ақмешіт» бекінісі деп аталды. 1853 жылы «Перовск» деп аталған, революциядан кейін Қызылорда атадып кетті. 1922 жылы наурызда Қазақстанның астанасы Орынбордан Қызылордаға көшті. Сөйтіп Ақмешіт бекеті, қазіргі Қызылорда қаласы астана болды. Қазіргі Қызылорда – ақ күріштің атасы.

Сұрақтар:

1. Қызылорда XIX ғасырда қалай аталды?

2. 1853 жылдары қалай аталды?

3. Қай жылы Қазақстанның астанасы болды?

ІІІ деңгей

1. Жоғарыдағы берілген сұрақтарға жазбаша жауап жазыңдар.

2. Сөздерді септеңдер. Күріш, бекініс.

ІІ деңгей

1. Көп нүктенің орнына керекті септік жалғауларын жазып, сөйлемге синтаксистік талдау жасаңдар.

Қазақстанның астанасы Орынбордан Қызылордаға көшті.

2. Қызылорда қаласының табиғаты туралы сөйлемдер құраңдар.

І деңгей

Өз қалаларың туралы мәтін құраңдар.

2-тапсырма. Берілген мәтінді оқып, күрделі сөздерді теріп жазу. Мәтіннен үлгі бойынша қатаң, ұяң, үнді дауыссыз дыбыстар қатар келген сөздерді теріп жазу. Мәтінге ат қою.

Үлгі: қатаң дауыссыздар қатар келген сөздер: орналасқан, ...

Ұяң дауыссыздар қатар келген сөздер: біздің, ...

Үнді дауыссыздар қатар келген сөздер: жайлы, ...

V. Сабақты қорытындылау. «Топтастыру» әдісі:

 

Қызылорда

VI. Үй тапсырмасы.

3-тапсырма. Берілген сөйлемдердегі жақшаны ашып, сөйлемдер құрау.

9-сабақ Орал қаласы

I. Ұйымдастыру кезеңі.

II. Үй тапсырмасын тексеру.

III. Сабақтың мақсатын, барысын айту.

IV. Бекіту.

1-тапсырма. Берілген мәтінді оқып, төмендегі сұрақтарға жауап беру.

Сұрақтар:

1. Батыс Қазақстан облысының орталығы қай қала?

2. Орал қай өзеннің бойында орналасқан?

3. Орал қаласында кімдер болған?

4. Оралда кім дүниеге келген?

2-тапсырма. Берілген сөздерді қатыстырып, сөйлемдер құрау, осы сөздер қатысқан мақал-мәтел, нақыл сөздер жазу. У дыбысының дауысты, дауыссыз түрлерін ажырату.

Сулы, сұлу, куә, қуаныш, қуат, жуас, уәде, уақыт, дәулет, ояну, өру, отау, дәуір.

3-тапсырма. Берілген сөйлемдерді үлгі бойынша сұраулы сөйлемге айналдыру.

Үлгі: Менің үйім Орал қаласында ма?

Орал қаласы әдемі ме?

Орал қандай қала?

Орал қаласының көшелері қандай?

Оралда туыстарың бар ма?

4-тапсырма. Төмендегі сөздерді орфографиялық нормаға сәйкес жазу.

Ақбөкен, көбелек, тұздыкөл, жұлдыз, жүргінші, бұйрық, құлын, құдық.

V. Сабақты қорытындылау.

5-тапсырма. Берілген мәтінді оқып. Сұрақтарға жауап беру:

Сұрақтар:

1. Барлық адам баласы қай мезгілді күтеді?

2. Орал қаласының таңы қандай?

3. Бау-бақшасы қалай өседі?

VI. Үй тапсырмасы.

6-тапсырма. а) Мәтіндегі қарамен жазылған сөздерге құрамына қарай морфологиялық талдау жасау. ө) Орал қаласы туралы қосымша мәлімет жинап, реферат жазу.

10-сабақ Астана - бас қала

I. Ұйымдастыру кезеңі.

II. Үй тапсырмасын тексеру.

III. Сабақтың мақсатын, барысын айту.

IV. Бекіту.

1-тапсырма. Берілген мәтінді оқып, Астана тарихы туралы әңгімелеу. Үш деңгейлік тапсырмаларды орындау.

Сөздік:

Күмбез – купол бейіт – могила

Қаланған – основан өңдеу – перерабатывать

Илеу – дубление, выделывание қайнату – кипятить

Қасапхана – бойня Жарлық – Указ

ІІІ деңгей

1. Мәтіннен күрделі сөздерді теріп жазып, сөйлемдер құраңдар.

2. Сөйлемдерді толықтырыңдар.

Астана – Қазақстанның астанасы.

Алғашында Ақмола әскери бекініс болған.

1998 жылы Ақмола қаласының атауы Астана болып өзгертілді.

ІІ деңгей

1. Мәтіннен күрделі сан есімдерді теріп, үлгі бойынша жазыңдар.

Үлгі: он үш – тіркескен сан есім

2. Мәтін мазмұнына байланысты 10 сұрақ дайындаңдар.

І деңгей

1. Мәтіннің мазмұнына жоспар құрып, толық әңгімелеңдер.

2. «Астана – жас қала» атты шығарма жазыңдар.

2-тапсырма. Сөйлемдердегі сұрақтарға жауап беру.

Жауап үлгісі:

Астана - Қазақстан Республикасының астанасы. Қала Есіл өзенінің оңтүстік жағасында жазық жерде орналасқан. Ақмола атауы XIII-XIV ғасырларда тұрғызылған ақ күмбезді бейітке байланысты туған. Ақмола қаласының негізі 1830 жылы қаланған. Алғашында Ақмола әскери бекініс болған.

1914 жылдары қалада үш кірпіш, төрт май өңдеу, екі тері илеу, екі сабын қайнату, екі тон тігу, бір сыра қайнату зауыттары, қасапхана, жиырма шеберхана жұмыс істеді.

1997 жылы Қазақстан Республикасы Президентінің Жарлығымен Ақмола қаласы Қазақстанның астанасы болып жарияланды. 1998 жылы Ақмола қаласының атауы Астана болып өзгертілді.

3-тапсырма. Сұрақтар бойынша диалог құрау.

Сұрақтар:

1. Астанада болып көрдіңдер ме?

2. Астана туралы не білесіңдер?

3. Астананың табиғаты қандай деп ойлайсыңдар?

4. Астананың зәулім үйлері көп пе?

4-тапсырма. Суретке қарап, Астана қаласы туралы диалог құрау.

V. Сабақты қорытындылау. «Синквейн» әдісі:

«Астана» сөзіне бес жолды өлең құрап жазу.

VI. Үй тапсырмасы.

5-тапсырма. Берілген сөйлемдерге тиісті септік жалғауларын қойып жазу.

11-сабақ Бас қаланың бойтұмары