Партнерка на США и Канаду по недвижимости, выплаты в крипто

  • 30% recurring commission
  • Выплаты в USDT
  • Вывод каждую неделю
  • Комиссия до 5 лет за каждого referral

Иннаб. Мурдарча фясилясинин иннаб жинсиня мянсубдур. 100 нюв кол вя йа мейвя аьажларындан бир нювц йайылмышдыр. Йабаны щалда Орта Асийада, Крымда вя Загафгазийада раст эялинир. Азярбайжанда гядим замандан бежярилир. Иннаб Абшерон йарымадасында, Эюйчай, Ужар вя Аьдаш районларында бежярилир. Башга районларда ися бунлара тяк-тяк груп шяклиндя тясадцф олунур.

Азярбайжанда иннаб биткисинин щцндцрлцйц 4-12 м-я чатыр. Иннаб ийун-ийулда чичякляйир. Чичякляри бир йердян топ кими чыхыр. Чичяйи улдузшякилли, бешлячякли, сарыдыр. Мейвяси йумру, йумуртавари, узунсов-эирдядян армудабянзяр формайадяк дяйишир. Мейвясинин щамар парлаг гящвяйи вя йа гырмызы-гонур рянэли габыьы алтында ширин, туршмязя вя йумшаг сарымтıл ятлийи вардыр. Чяйирдяйи бярк, тяпяси сиври, енли-йумуртавари вя йа узунсов-овал формалы, узунлуьу 1,2-1,5 см-дир. Азярбайжанда олан иннаблар гырмызы габыглыдыр.

Иннабын тяркибиндя 22-30% карбощидрат, 5% зцлали маддя, 1,5% цзви туршу (алма вя кящряба туршусу), 2,5% пектинли маддя, 2% гятран, 1,2% ашылайыжы маддя, 880 мг% Ж витамини вардыр. Гуру мейвяляринин тяркибиндя шякяр 70%-я чатыр. П витамининин мигдары лимон габыьындакындан чохдур. Минераллы маддялярдян калиум, калсиум, фосфор, магнезиум вя дямир вардыр.

Иннаб тязя вя гурудулмуш щалда йейилир. Ондан консерв вя гяннады мямулаты щазырланмасында истифадя едилир. Бир чох юлкялярдя гуру мейвяляриндян ун алырлар. Бу ун гяннады мямулаты истещсалында истифадя олунур.

Халг тябабятиндя иннабын йарпаьындан, габыьындан вя мейвясиндян истифадя едилир. Иннаб мейвяляри катарал хястяликлярин, вярямин, юскцряйин мцалижясиндя, еляжя дя йумшалдыжы, тонизяедижи вя сидикговужу кими тятбиг олунур. О, щямчинин щязм органларынын ишини йахшылашдырыр. Иннаб мейвяси щям дя ган тязйигини низамлайыр. Нятижядя баш вя цряк нащийяляриндя аьры кясилир вя ганда холестеринин мигдары азалыр. Щипертонийа хястялийиндя эцндя 3 дяфя йемякдян сонра 20 иннаб мейвяси йемяк вя мцалижяни 3 ай давам етдирмяк мяслящят эюрцлцр.

НЕ нашли? Не то? Что вы ищете?

Иннаб йарпагларында 1020 мг% Ж витамини, щям дя ширин вя ажы дады щисс едян рессепторлары кейляшдирян маддя вардыр.

Тут. Тут фясилясиня мянсубдур. Мейвяси цчцн бежярилян тут 2 ясас нювя бюлцнцр: аь вя хартут. Йахын Шярг юлкяляриндя чох йайылмышдыр. Азярбайжанда вя Орта Асийада кейфиййятли вя ири мейвяси олан нювмцхтялифликляри вардыр. Йабаны щалда Азярбайжанын мешяляриндя, чай кянарларында вя даь ятякляриндя битир. Йабаны тутун бир чох формалары вардыр вя йерли тутлар бунлардан сечилиб гядим заманлардан бяри бежярилмякдядир.

Аь тут аьажынын щцндцрлцйц 20 м-я чатыр. Гара хартутун аьажы ися бир гядяр хырда олур. Аьажы чох йаваш бюйцйцр.

Мейвяверян тутларын еркяк вя диши чичякляри олур. Чичякляр йарпагларла ейни вахтда ямяля эялян кичик мейвяжиклярин цзяриндя ачылыр. Чичякляр эюдяк саплагла салхымда йерляшир. Еркяк чичяклярин 4 каса йарпаглары вя 4 йарпагжыьы вардыр. Торбажыглар партладыгдан сонра тозлары тюкцлцр. Диши чичякляр 4 касажыг йарпагларындан ибарятдир, 2 аьызжыьы вардыр. Щяр чичякдян тяк-тяк балажа мейвяляр ямяля эялир вя бунлар бир саплаг цзяриндя йерляшяряк тутун ясас мейвясини тяшкил едирляр. Щяр мейвяжийиндя бир ядяд йасты, сары, хырда тохуму вардыр. Тохумларын ярафында олан сулу, ширин ятлийи йейилир. Мейвяси силиндр шяклиндя, саплаьы гысадыр. Тутун мейвяси мцряккяб эилямейвядир.

Аь тут ийун-ийулда, хартут ися ийул-августда йетишир. Мейвялярин йетишмяси тядрижян олур вя 40 эцн давам едир. Аь тутун мейвяси аь-йашылымтыл, аь-сарымтыл вя йа аь-чящрайы рянэдя, сулу вя шириндир. Хартутун мейвяси тцнд гара, гырмызы вя йа тцнд бянювшяйи рянэдя сулу, туршаширин дадлы вя ятирлидир. Хартутдан башга ади гара тут да вардыр. Лакин бунларын яксяриййяти дадсыз вя йахуд кямширин олур. Гида цчцн йарарсыздыр. Бунларын йарпаглары барама гурду цчцн гида щесаб едилир.

Аь тутун мейвяляри там йетишдикдя йеря тюкцлцр. Одур ки, туту йетишдикжя, щяр ики эцндян-бир сящяр тездян силкяляйиб хцсуси чадралара топлайырлар. Хартутун саплаьы аьажа бярк йапышдыьындан ял иля йыьылыр. Хартутун мейвяси шцшя вя емалланмыш габларда сахланылмалыдыр, мис габларда сахланмасы горхулудур.

Аь тутун мейвяси ширин, дадлы, асан щязм олундуьундан тязя щалда йейилир. Тяркибиндя 23%-я гядяр шякяр, цзви туршулар, зцлал, пектин, йаь, ашылайыжы вя рянэляйижи маддяляр, витаминляр вя дямир вардыр. Хартутда дямир аь тута нисбятян чохдур.

Хартутун мейвяляри мейхош, дадлы вя витаминлидир. Тяркибиндя 9% шякяр, 1,86% цзви туршу, 2,03% зцлал, 0,36% гейри-зцлали азотлу маддяляр, 0,55% пектинли маддяляр вардыр.

Аь тут гурусу олдугжа гидалыдыр. Тутдан бякмяз (дошаб), рiчал, сиркя щазырланыр вя бир чох йерлярдя тут араьы чякилир. Аь тут гарын хястяликляриндя, цмуми зяифлийя вя цряк хястяликляриня гаршы мцалижяви васитядир.

Хартутдан мцряббя, ширя вя ъеле щазырланыр. Бир гядяр кал йыьыб гурудур вя сумаг явязиня ишлядирляр. Тязя щалда йейилир. Гарын вя боьаз хястяликляриня гаршы тятбиг едилир.

Тутун халг тяsərrüfatında ящямиййяти, ясасян ондан ибарятдир ки, онун йарпаглары иля бяслянилян барамадан йцксяк кейфиййятли ипяк лиф алыныр вя бу да тохужулуг сянайеси цчцн гиймятли хаммал щесаб едилир.

4.4. Йабаны мейвялярдян сямяряли истифадя

Йухарыдан эюрцндцйц кими, Азярбайжан йабаны мейвя-эилямейвя иля зянэиндир вя бунлар сянайе цчцн гиймятли хаммал щесаб едилир. Лакин йабаны мейвя-эилямейвялярдян истифадя олунмасы лазыми сявиййядя дейилдир. Бу сащядя чатышмазлыглар, ясасян ашаьыдакылардан ибарятдир.

Яввяла, Азярбайжанын игтисади районлары вя еляжя дя айры-айры районлар цзря йабаны мейвя-эилямейвялярин реал ещтийаты бу вахта гядяр дягиг юйрянилиб мцяййян едилməмишдир. Йабаны мейвя-эилямейвялярдян сямяряли истифадя олунмасынын ясас мярщяляси бурадан башланмалыдыр. Бу вя йа диэяр мейвя-эилямейвя цзря тябии ещтийат мцяййян едилярся, галан мясяляляр буна ясасян планлашдырылар вя йериня йетириляр.

Йабаны мейвя-эилямейвялярин вахтлы-вахтында тядарцкцнц тяшкил етмяк важиб мясялялярдян биридир. Бу сащядя айры-айры мейвя-эилямейвялярин йетишмя мцддятини дцзэцн билмяк лазымдыр. Тядарцк цчцн йерли ящали (ясасян бу вя йа диэяр тяшкилатда ишлямяйян) вя мяктяблиляр жялб едилмялидир. Шцбщя йохдур ки, мяктяблилярин йабаны мейвя-эилямейвя тядарцкц ишиня мцяллимляр (ясасян тябият-ботаника мцяллимляри) рящбярлик етмялидирляр.

Топланылмыш мейвяляр вахтында тядарцк мцяссисяляриня вя йа да уйьун емал мцяссисяляриня тящвил верилмялидир. Тядарцк едилян мейвяляр йухарыда гейд етдийимиз бир чох йейинти мящсулларынын истещсалына сярф едилир. Яэяр бу вя йа диэяр мейвя-эилямейвянин айры-айры иллярдя мящсулу аз оларса, онларын сянайе цчцн тядарцкц игтисади жящятдян сямяряли олмайажагдыр. Лакин Азярбайжанын мешяляриндя, даьятяйи сащялярдя, чай кянарларында чохлу йабаны мейвя-эилямейвя битдийиндян щяр ил мцхтялиф нюв мейвя топламаг олар.

Азярбайжанда йабаны мейвялярдян ян чох ещтийаты оланы мешя алмасы, мешя армуду, язэил, йемишан, бюйцрткян, зиринж, алча, эюйям, зоьал, итбурну, тут, хырник, чайтиканы, мешя чийяляйи, йабаны нар, фындыг, гоз, шабалыд, фыстыг вя башгаларыдыр. Бунлар йерли сянайе мцяссисяляри цчцн гиймятли хаммалдыр. Бу мейвя-эилямейвялярин тядарцкцнц планлы тяшкил етмякля бярабяр, онлардан истифадя дя сямяряли тяшкил олунмалыдыр. Бу сащядя дярин елми-тядгигат ишляри апарылмалыдыр. Мящсулларын мцвафиг емалы, бу заман баш верян кямиййят вя кейфиййят дяйишмяляри, йени-йени мящсул чешидинин алынмасы технолоэийасынын ишляниб щазырланмасы вя нящайят хаммал мянбяляринин ашкар едилмяси мясяляляри елми жящятдян ясасландырылмалыдыр. Бцтцн бунлары щяйата кечирмяк цчцн йабаны мейвя-эилямейвяляр щяртяряфли юйрянилмяли вя онлардан səmərəли истифадя йоллары эюстярилмялидир. Ейни заманда чалышмаг лазымдыр ки, тядарцк едилян мейвя-эилямейвялярдян там истифадя едилсин. Мясялян, алмадан ширя алындыгдан сонра йердя галан габыг вя тумлардан техники мягсядляр цчцн истифадя етмяк олар. Бу мягсядля мейвялярин чяйирдяйиндян йаь, габыьындан пектинли маддя вя башга техники мящсул алынмасы тяшкил едилмялидир.

Йабаны мейвя-эилямейвялярдян сямяряли вя комплекс истифадя етмякля онларын емалындан алынан йейинти мящсулларынын чешидини вя мигдарыны артырмаг олар. Она эюря дя йабаны мейвя-эилямейвялярин тядарцкц вя емалы иши планлы вя мягсядяуйьун шякилдя апарылмалыдыр.

Бу сащядя ясас мясялялярдян бири дя мювжуд мейвя-эилямейвя сащяляринин эенишляндирилмясиндян ибарятдир. Йени мешяликляр саларкян йабаны мейвя-эилямейвя аьаж вя колларыны даща чох якмяк лазымдыр. Кцргыраьы тугай мешяляриндя ися йабаны мейвя аьажларына мядяни сортлары жалаг етмякля йцксяк кейфиййятли мящсул ялдя етмяк мцмкцндцр. Йабаны мейвя-эилямейвяляр селексийа иши цчцн чох гиймятли щесаб едилир. Мящз онлардан селексийачылар чятин ишляри йериня йетирмяк цчцн истифадя едирляр. Мясялян, бязи мейвялярин шималда вя йа жянубда иглимляшдирилмяси, мцхтялиф хястяликляря вя зийанверижиляря давамлы сортлар йарадылмасы вя с.

Цмумиййяля, Азярбайжан яразисиндя йетишян йабаны мейвя-эилямейвяляр щяртяряфли юйрянилмяли, онлардан сямяряли истифадянин йоллары ашкара чыхарылмалы, щямин мейвялярдян алынан йейинти мящсулларынын чешиди эенишляндирилмяли вя кейфиййяти йахшылашдырылмалыдыр.



В фясил

Мейвя вя тярявязин йыьылмасы,

ямтяя емалы вя дашынмасы

5.1. Мейвя вя тярявязин йетишмяси

Мейвя вя тярявязин йетишмяси заманы онларын тяркибиндя дярин биокимйяви просесляр эедир. Бу просесляр нятижясиндя мейвянин кимйяви тяркиби вя физики хассяляри дяйишир, ботаники сорта уйьун форма, юлчц, рянэ, консистенсийа, дад вя ятир кясб едир. Йетишмя дюврцндя баш верян биокимйяви дяйишикликляр мейвя-тярявязин кейфиййятиня йахшы вя йа пис тясир эюстяря биляр.

Йетишмя заманы мейвянин кцтляси артыр, юлчцсц ириляшир. Бу просес биолоъи щадисядир. Чцнки йетишмя дюврцндя щцжейряляр бюлцнцр, артыр вя щцжейряарасы бошлугларда гида маддяляри топланыр. Айры-арйы мейвя вя тярявяз нювляриндя йетишмя бир нечя эцндян (хийар, чийяляк, моруг) бир нечя айа гядяр (алма, армуд, цзцм, габаг) давам едир. Бязи нювляр (эилас, албалы, бадымжан, хийар) йалныз аьажда (вя йа таьда) йетишир. Бунлар дярилдикдян сонра йетишмя просеси дайаныр. Бир чох мейвя вя тярявязляр ися (помидор, говун, алма вя армудун эеж йетишян сортлары) дярилдикдян сонра сахланылма заманы да йетишя билирляр.

Из за большого объема этот материал размещен на нескольких страницах:
1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40 41 42 43 44 45 46 47 48 49 50 51 52 53 54 55 56 57 58 59 60 61 62 63 64 65 66 67 68 69